Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2010

"Μαύρισε ο τόπος" - Αριστείδης Ν. Χατζής (Επίκουρος Καθηγητής Θεωρίας Δικαίου στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστιημίου Αθηνών)

"Τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· ἐπείνασα γὰρ καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνὸς καὶ οὐ περιεβάλετέ με."
 
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον 25.41



Πάντα με μπέρδευε αυτή η περικοπή. Ενώ ο ίδιος ο Ιησούς είναι σαφέστατος και προειδοποιεί και τους καλούς και τους κακούς πού θα καταλήξουν ανάλογα με τον τρόπο που θα συμπεριφερθούν στους συνανθρώπους τους, ταυτόχρονα προβλέπει ότι την ημέρα της κρίσης όλοι θα τον κοιτάνε με απορία. Ούτε οι δίκαιοι θα καταλαβαίνουν γιατί τους έχει εκ δεξιών ούτε οι «καταραμένοι» γιατί τους περιμένει το «πυρ το αιώνιον». Αλλά μετά τις δηλώσεις του Άνθιμου Θεσσαλονίκης δεν έχω πλέον καμία απορία. Απλά την περιέργεια να δω τον κ. Άνθιμο την ημέρα της κρίσης να εξηγεί στον Ιησού τι εννοούσε όταν έλεγε πως μαύρισε η Ομόνοια.


Δεν ξέρω πόσο απασχολεί τον Αντώνη Σαμαρά η Ημέρα της Κρίσεως. Όχι και τόσο, αν κρίνω από την παρακάτω περικοπή από την επιστολή του στον Υπουργό Εσωτερικών: «Είναι ένα νομοσχέδιο που διευκολύνει την είσοδο μεταναστών παράνομα, ώστε να κάνουν παιδιά στην Ελλάδα, στη συνέχεια να παίρνουν τα παιδιά τους αυτόματα ιθαγένεια και να νομιμοποιούνται έτσι αναγκαστικά και οι γονείς τους». Δεν νομίζω να πείσει τον Ιησού αυτό το επιχείρημα, είμαι όμως σίγουρος με ποιον τρόπο θα το αντιμετωπίσουν οι μετανάστες, με ελληνική πλέον υπηκοότητα, όταν θα ακούνε τον Αντώνη Σαμαρά να προσπαθεί να τους εξηγήσει τι εννοούσε πριν την «ημέρα της κρίσεως» των εκλογών. Μπορώ επίσης να υποθέσω τι θα σκέφτεται ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς, όταν μετά από πολλά χρόνια, συνταξιούχος πολιτικός πλέον, θα γράφει τα απομνημονεύματά του και θα προσπαθεί να δικαιολογήσει γιατί το 2010 πόνταρε κι αυτός στον φόβο, την άγνοια και την προκατάληψη.


Ο φόβος για οτιδήποτε δεν μας μοιάζει, η προκατάληψη έναντι όλων όσων δεν γνωρίζουμε και είναι δύσκολο να καταλάβουμε, η άγνοια για το τι συμβαίνει πραγματικά γύρω μας και ποιες είναι οι συνέπειες των λόγων και των έργων μας – αυτά θα έπρεπε να θλίβουν τον κ. Άνθιμο και αυτά θα έπρεπε να φοβάται ο κ. Σαμαράς.


Αλλά υπάρχει κάτι ακόμα πιο θλιβερό, επικίνδυνο και ταυτόχρονα γελοίο. Αν διαβάσει κανείς όλες τις φοβικές δημόσιες παρεμβάσεις για το μεταναστευτικό, για τον διορισμό της Καθ. Θάλειας Δραγώνα στο Υπουργείο Παιδείας, για τις μεταρρυθμίσεις στην παιδεία και αλλού ή ακόμα και για την πρόσφατη ελληνική ιστορία, θα δει ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι, από όπου κι αν προέρχονται, από τα Αριστερά ή από τα Δεξιά, είναι όλοι τους απόλυτα βέβαιοι για ένα πράγμα: για το σκοτεινό σχέδιο αφελληνισμού, απαξίωσης της ελληνικής ιστορίας, εξαφάνισης της ελληνικής ταυτότητας και γενικά αποδόμησης αυτού που ονομάζεται «ελληνική ιδιαιτερότητα».


Όμως η ελληνική κοινωνία φαίνεται να προσπαθεί να τα ξεπεράσει όλα αυτά και να αντιδράσει με αυτοπεποίθηση και ακριβοδικία σ’ αυτούς που θέλουν να αποτελέσουν μέρος της. Οι μισοί έλληνες είναι ήδη έτοιμοι (παρά το κλίμα υστερίας) να μοιραστούν με τους μετανάστες τα πολιτικά τους δικαιώματα και το 65% και με τα παιδιά τους. Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ ορθολογικών ισότιμων ατόμων που θα ρυθμίσει τους νέους όρους της κοινωνικής συμβίωσης.


Αντίθετα η αντίδραση που προκαλεί ο φόβος, η άγνοια και η προκατάληψη μόνο βίαιη μπορεί να είναι. Βία κατά διανοουμένων, βία κατά μεταναστών, βία κατά των ανθρώπων που προσπαθούν να ρίξουν λίγο φως στη μαυρίλα. Ναι, η πλατεία Ομόνοιας όταν την επισκέφτηκε ο κ. Άνθιμος είχε μαυρίσει. Αλλά η μαυρίλα δεν βρίσκονταν στα δέρματα των ανθρώπων αλλά αλλού, εκεί που ο ίδιος, δυστυχώς, δεν μπορούσε να την δει.
News Time

Παρέμβαση Άνθιμου για το "Σκοπιανό"



Νέα παρέμβαση του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης για το Σκοπιανό, εν΄ όψει της επίσκεψης στην Αθήνα, του διαμεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών για το Σκοπιανό Μάθιους Νίμιτς. Τα Σκόπια, τόνισε ο κ. Άνθιμος, δεν μπορούν να ονομαστούν Μακεδονία, δεν υπάρχει μακεδονικό έθνος, ούτε μακεδονική γλώσσα, πρόσθεσε, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να υποχωρήσει και σημείωσε, πως για την αποτυχία τον έως τώρα διαπραγματεύσεων ευθύνονται οι Σκοπιανοί.

Επίσης, ο κ. Άνθιμος αναφέρθηκε στην οικονομική κρίση, και χαρακτήρισε αμαρτία, έναντι της πατρίδας και των συνανθρώπων μας, Ελλήνων και μεταναστών, η μεταφορά χρημάτων από τις ελληνικές τράπεζες στο εξωτερικό. 
 
Αθήνα 9.84

...δυστυχώς, ηθοπτωχεύσαμε - ΘΕΟΔΟΣΗΣ Π. ΤΑΣΙΟΣ (Ο κ. Θεόδωρος Π. Τάσιος είναι ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου)

Αλλα ήθελα να γράψω σήμερα. Ηθελα να αναφερθώ σε μιαν καινούργια επιδημία: Την τσαχπίνικη τραγουδιστή εκφορά του λόγου από πολλούς εκφωνητές του ραδιοφώνου, αλλά και εκφωνητές της τηλεόρασης όταν δέν φαίνονται στην οθόνη- ποτέ μην υποτιμάτε τη σημασία αυτών των δήθεν «λεπτομερειών», οι οποίες λέν πολλά. Συμβαίνει όμως κάτι άλλο πολύ σοβαρότερο ετούτον τον καιρό: Πληθύνονται μέρα-με-τημέρα οι φωνές που διαπιστώνουν ότι (άκου να δείς) ΕΜΕΙΣ είμαστε, λέει, οι συγγραφείς του άθλιου βίου μας, εμείς είμαστε ένας λαός αμέριμνα αυτοχειριαζόμενοςαπό κάτω έως απάνω (αφού το απάνω παράγεται ενπολλοίς και τροφοδοτείται απ΄ το κάτω).

Και υποπίπτω και πάλι (για εικοστή φορά) στο αμάρτημα της σωτήριας αυτομαστίγωσης, εμπνεόμενος κι από πρόσφατες τέτοιες απόψεις: Ο Θ. Δ. Παπαγγελής (Βήμα, 17.01.2010) εύστοχα σταχυολογεί πλήθος «ξένων» διαπιστώσεων για τα τερτίπια μας- ενώ εγώ προ δεκαετίας ακριβώς μιλούσα για «Μερικές επαίσχυντες πρωτιές-μας στην Ευρώπη» (02.07.2000).

Προ τριών εβδομάδων, πάλι στο Βήμα, ο Γ. Μαρίνος διαβλέπει το ευρύτερο έλλειμμα ήθους και γνώσεων, και προειδοποιεί ότι «δέν πρόκειται ποτέ η κοινωνία-μας να ανασυρθεί από το τέλμα, άν συνεχίσει να πάσχει ο τομέας της δημόσιας εκπαίδευσης». Ομως, οι εκατό χιλιάδες Δάσκαλοι (πάσης βαθμίδος) που συνευθυνόμαστε γι΄ αυτά τα πάθη της δημόσιας εκπαίδευσης, δέν έχομε τίποτε το ιδιαίτερο: Δικά-σας παιδιά είμαστε- αναθρεμμένα κατά πλειονότητα με τα εθνικά-μας ελαττώματα. Ιδού ο φαύλος κύκλος- και η βαράθρωση της ελπίδας. Αρα μόνον η «Επανά-Σταση» μας σώζει - ναί, αλλά ποιά επανάσταση; Μήπως η νοσταλγία της σοβιετικής νομενκλατούρας; Αυτή κι αν είναι μια βαθύτατα αντιλαϊκή οπισθοδρόμηση. Μήπως πάλι η νεανική επανάσταση των περσινών δεκεμβριανών; Λοιπόν, ιδού άλλος ένας δείκτης της κατάντιας μας: Πλήθος Αναλυτών μιλούσαν πέρυσι για τα «μηνύματα» του Δεκεμβρίου. Ποιά μηνύματα καλέη κατά παντός υπευθύνου «διαμαρτυρία» δέν περιέχει κανένα απολύτως μήνυμα, αλλ΄ είναι μια κοινότοπη ταυτολογία που αποπροσανατολίζει τον λαό- υποδεικνύοντάς του το κυνήγι των μαγισσών.

Ο «πολιτικός κονφουζιονισμός» (ένας όρος που τον γράφω εμμόνως, τριάντα χρόνια τώρα) ζεί και βασιλεύει. Γι΄ αυτό, αμέσως μετά τις τελευταίες εκλογές, έγραφα σ΄ αυτήν εδώ τη φιλόξενη στήλη: «Είμαστε (κατά μέγιστο ποσοστό, έστω) σε τέτοιο διαμορφωτικό και ηθολογικό χάλι, ώστε όλα τούτα τα πολιτικάντικα θέατρα που παίζονται σχεδόν επί τρείς δεκαετίες τώρα, ήσαν και είναι μαθηματικώς καταδικασμένα να είναι αλυσιτελή». Και, επιμένοντας στο «στραβή διάγνωση - αποτυχημένη θεραπεία», κατέληγα στο (θρασύ;) συμπέρασμα: « Τίποτα δέν θα γίνει. Εχομε δρόμο ακόμα μέχρι να πάψουν να μας δανείζουν ή μέχρι να μας διώξουν απ΄ τις καλές παρέες». (Και λέω «θρασύ» διότι γραφόταν ενμέσω παλλαϊκής ευφορίας ότι η... αλλαγή θα μας έσωζε, λέει). Και έχω τύψεις μήπως αυτά που έγραφα τον περασμένο Οκτώβριο, τα διαβάσανε αυτοί οι κακούργοι οι Ευρωπαίοι και, ώ του κλαύματος, μας τηγανίζουν τώρα. Αλλ΄ η εθνική-μας κακοχυμία είναι σαφώς παλαιότερη. Σ΄ ενα πρωτοχρονιάτικο σχόλιό-μου που μεταδόθηκε απ΄ το Τρίτο Πρόγραμμα, έλεγα πως «ο Λαός-μας όλο και περισσότερο θέλγεται από υπεραπλουστευτικές ερμηνείες και αντίστοιχα λεξιμαγικά αιτήματα- όλα απότοκα μιας ανεπαρκέστατης πολιτικής μόρφωσης». Ενώ οι λαϊκόφιλες (αλλ΄ αντιλαϊκίστικες) φωνές διαπίστωναν ότι «οι μυωπικές προτεραιότητες τις οποίες κραυγαλέως υπαγορεύομε στους πολιτικούς μας, εκδηλώνονται με σαφέστατα φαινόμενα υπανάπτυξης». (Το Βήμα, Φεβρ. 2009). Αλλά υπανάπτυξη και «ευμάρεια» σημαίνει μαθηματικώς «Δανεικά».

Και ποιός δεν ήξερε ότι ζούμε με δανεικά- δηλαδή ζούμε ως νταβατζήδες που εκμεταλλεύονται τα παιδιά και τ΄ αγγόνια-μας, αυτά που θα ξεπληρώσουν τα αναίσχυντα χρέη μας (διότι, λέει, αλλιώς θα χάσομε τα καταχτημένα-μας!). Θαυμάσατε- σάν να μήν υπήρχε προς τούτο ο δρόμος της αφιέρωσης, της καινοτομίας και της νοικοκυρωσύνης.

Ιδέστε λοιπόν τώρα την καμπύλη εξέλιξης τού δημοσίου χρέους μέσα σε τρείς δεκαετίες, την οποία δημοσίευσε το Βήμα (10.01.10)- προσέξτε δέ ποιος μας «κυβερνούσε» κάθε φορά που το φίδι του δανεισμού αγρίευε προς τα πάνω. Πολιτικό το θέμα; Οχι· είναι ηθοπολιτικό. Υποστηρίζω δηλαδή μαζί με τον Ν. Γ. Ξενάκην (Καθημερινή, 23.01.10) ότι «η κρίση δέν είναι μόνον οικονομική- είναι καί πολιτική καί ηθική »: Αυτή λοιπόν η καμπύλη (όπως θα ανέμενε κανείς) μοιάζει να είναι ακριβώς παράλληλη με την καμπύλη πτώσης των δεικτών παραγωγικότητας στη Χώρα, καθώς και της αύξησης της διαφθοράς μας.

Με συμπαθάτε που θα στεναχωρηθεί ο πάναγνος λαός-μας, αλλά όλο τούτο το τριακονταετές ρεζιλίκι, σαφέστατα υποδεικνύει τη μόνη εφικτή διάγνωση: «Δυστυχώς Ηθοπτωχεύαμε Σταδιακώς».

Εξ ού και μιά απ΄ τις παλαιότερες φωνές εγρήγορσης έλεγε «Χρειάζεται να διδάξομε Μπέσα» (Βήμα, 07.10.2007), μέσω ενός 15-ετούς πλάνου Ηθοπαιδείας σε εθνική κλίμακα- ενός πλάνου κατεξοχήν πολιτικού (και δυσχερέστατου, φυσικά): Διότι δέν πρόκειται για εύκολη μετακένωση γνώσεων από καθέδρας, αλλά για απόκτηση πρακτικής ηθοπολιτικής δεξιότητας, μέσω μεθοδευμένης Μαθητείας και Συγχρωτισμού με το Παράδειγμα. Πάντα περιμένω το ραντεβού που ζήτησα προς τούτο απ΄ τον τότε πρόεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου...
 
ΤΟ ΒΗΜΑ

Μετανάστευση και εκπαίδευση - ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ(Ο κ. Αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.)


Παρακολουθώντας τη συζήτηση για τη μετανάστευση στη Βουλή, αλλά και στα Μέσα, σκεπτόμουν ότι οι φοιτητές της Ιστορίας, στο μέλλον, θα έχουν πλούσιο υλικό για να σκιαγραφήσουν ιδεολογίες και πολιτισμικές συμπεριφορές της ελληνικής κοινωνίας στις αρχές του 21ου αιώνα. Φοβάμαι όμως ότι οι μεταγενέστεροι θα ντρέπονται για όσα ακούγονται τώρα. Θαρρείς μάλιστα πως η ελληνική ιστορία έχει μπει σ΄ ένα shaker, όπου όροι, φράσεις, ιδέες, γεγονότα, ξεκομμένα από τα συμφραζόμενά τους, χτυπιούνται παράγοντας έναν αφρό από πομφόλυγες που ξεχειλίζει και κατακλύζει τα πάντα και κυρίως τις συνειδήσεις.

Ας δούμε τα πράγματα ψύχραιμα και με απόσταση. Η μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο ισόχρονο της Ιστορίας. Η θέση και η φυσιογνωμία λαών, γλωσσικών ομάδων και πολιτισμών, από τα προϊστορικά χρόνια έως σήμερα, καθορίστηκε από αλλεπάλληλα μεταναστευτικά ρεύματα, μείξεις και αλληλεπιδράσεις γλωσσών και τρόπων βίου. Μόνο σε απομονωμένες ορεινές κοιλάδες και σε απόμακρα νησιά έβρισκε κανείς, ως πριν από λίγα χρόνια, πληθυσμιακές ομάδες απρόσβλητες από πληθυσμιακές μεταναστεύσεις. Τώρα πουθενά. Βέβαια, κάθε μεταναστευτικό κύμα έχει τη δική του φυσιογνωμία, θέτει τα δικά του προβλήματα και ζητάει καινούργιες απαντήσεις.

Αλλά θα πρέπει να έχουμε στον νου μας ότι τα προβλήματα αυτά δεν τα θέτουν μόνο οι νεοεισερχόμενοι, αλλά και οι κοινωνίες που τους υποδέχονται. Γιατί η λύση των προβλημάτων σημαίνει πως και τα δύο μέρη αλλάζουν. Προσαρμόζονται αμφότεροι προς νέες καταστάσεις. Η προσαρμογή αυτή, βραχυπροθέσμως βιώνεται ως απώλεια, αλλά μακροπροθέσμως ως δημιουργικότητα. Απώλεια και δημιουργικότητα αποτελούν εναλλακτικούς τρόπους που επηρεάζουν την ίδια στιγμή τις στάσεις και τις πολιτικές απέναντι στους μετανάστες. Ο λόγος της απώλειας, ως «απώλεια της ελληνικότητας» ή «νόθευση του προσώπου μας», ακούγεται κατά κόρον στην Ελλάδα. Ορισμένοι τη στηρίζουν και θεωρητικά. Η Ελλάδα δεν είναι σαν τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, μοιάζει περισσότερο με αποκλειστικές εθνικές ταυτότητες, όπως της Ιρλανδίας ή της Πολωνίας. Αρα, οι νέες προσαρμογές θα βιωθούν ως απώλεια. Η άποψη αυτή έχει ως υπόβαθρο την αντίληψη ότι η φυσιογνωμία ενός έθνους, η εθνική ταυτότητα σχηματίζεται άπαξ διά παντός. Μέγα λάθος. Οι ταυτότητες των ανθρώπων ζουν, παράγονται και αλλάζουν μαζί τους. Κρατούν κάποια νήματα από το παρελθόν, αλλάζουν άλλα. Συνυφαίνουν νέα με παλαιά νήματα. Πολλοί από τους ήρωες του ΄21, αν μοιράζονταν το τραπέζι μας, θα μας φαίνονταν πιο ξένοι από τους πιο ξένους που κάθονται στα διπλανά τραπέζια σήμερα.

Λιγότερο γνωστή όμως είναι η άλλη πλευρά. Η προσαρμογή ως δημιουργικότητα. Οι πρώτοι που αντιμετώπισαν τη μετανάστευση στις πολιτισμικές της διαστάσεις ήταν οι εκπαιδευτικοί. Δάσκαλοι και καθηγητές, σε όλη τη χώρα, βρέθηκαν σε πολύγλωσσες τάξεις με μαθητές που προέρχονταν από ποικίλες πολιτισμικές παραδόσεις. Είχαν να κάνουν με παιδιά που είχαν αποτυπωμένα πάνω στο πρόσωπό τους τον φόβο από όσα άφησαν πίσω τους, από το πέρασμά τους στον τόπο μας, από τις αντιδράσεις- πολλές φορές ακραίες- των συμπολιτών μας. Η πλούσια εμπειρία των εκπαιδευτικών, ο τρόπος που προσπάθησαν να λύσουν δύσκολα προβλήματα, η γνώση από τα μέσα της υποκειμενικότητας των παιδιών του νέου πληθυσμού, αποτελεί αυτή καθεαυτή μια ιστορική παρακαταθήκη για την Ελλάδα. Πολύ λίγο την γνωρίζουμε, αλλά πρέπει να την μάθουμε και ταυτόχρονα να την κάνουμε κοινό κτήμα στον δημόσιο διάλογο γύρω από το μεταναστευτικό.

Ταυτόχρονα, εδώ και 20 χρόνια, από τότε που άρχισε το νέο μεταναστευτικό ρεύμα στην Ελλάδα, ομάδες κοινωνικών ανθρωπολόγων, νομικών, ιστορικών, κοινωνιολόγων, γλωσσολόγων, παιδαγωγών κ.ά. άρχισαν να μελετούν το φαινόμενο στις πολλές διαστάσεις του. Τι γνωρίζουμε για όλες αυτές τις μελέτες; Πώς πέρασαν τα πορίσματά τους στην ευρύτερη γνώση; Και όμως τις κοινωνικές επιστήμες μια κοινωνία τις καλλιεργεί για να έχει μια καλύτερη γνώση των προβλημάτων της και καλύτερες μεθόδους να τα επιλύσει.

Εάν η εθνική συνείδηση αναπλάθεται συνεχώς, τότε ό,τι λέμε και ό,τι κάνουμε έχει τη δική του συμβολή στον τρόπο που διαμορφώνεται. Επομένως η αντιμετώπιση ενός τόσο σπουδαίου φαινομένου όπως το μεταναστατευτικό, δεν ακυρώνει ούτε επικυρώνει την εθνική συνείδηση. Είναι αυτή η ίδια η αντιμετώπιση, ο τρόπος της, οι λύσεις που δίνει, που διαμορφώνει το «εμείς». Επομένως το τωρινό διακύβευμα δεν είναι αν θα χάσουμε ή αν θα διασώσουμε την εθνική ταυτότητα, αλλά τι είδους ταυτότητα θα έχουμε. Θα είμαστε ένας λαός ξενόφοβος, μισαλλόδοξος και με εσωτερικά αδιάβατα σύνορα ή μια κοινωνία δημοκρατική, δημιουργική και κινητική; Το περιεχόμενο της εθνική ταυτότητας θα είναι η απώλεια ή η δημιουργική σύνθεση; 

ΤΟ ΒΗΜΑ

Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ :«Ιεροί» λόγοι,“Καποδίστριας 2”,Οι διαφωνίες




«Ο “Καποδίστριας 2” μεταξύ των άλλων, προβλέπει ειδικά για την επαρχία Καρυστίας τη συγχώνευση των Δήμων Κύμης και Ταμυνέων με ακαθόριστη ακόμη έδρα. Επειδή ελέω Θεού είμαι 40 χρόνια Μητροπολίτης Καρυστίας, γνωρίζω πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις, και επομένως μπορώ να εκθέσω τους λόγους πού δεν συνάδουν στη φημολογούμενη συγχώνευση.

Η Κύμη είναι πρωτεύουσα της Επαρχίας Καρυστίας, μοναδικός δήμος από συστάσεως των δήμων και έδρα όλων των δημοσίων υπηρεσιών. Συνδέεται διοικητικά και συγκοινωνιακά με όλα τα δημοτικά διαμερίσματα και οι πολίτες εξυπηρετούνται πλήρως και αμέσως, λόγω της μικρής χιλιομετρικής αποστάσεως. Τα διαμερίσματα, παρά τις αρχικές αντιδράσεις στον “Καποδίστρια”, έχουν προσαρμοστεί. Η συγχώνευση θα δημιουργήσει πρόβλημα επικοινωνίας. Προτείνω όπως στην Επαρχία Καρυστίας διατηρηθούν οι εξής δήμοι: α) Κύμης: με έδρα την Κύμη, β) Ταμυνέων: με έδρα το Αλιβέρι, γ) Καρύστου: με έδρα την Κάρυστο, και δ) Σκύρου: με έδρα τη Σκύρο».
ΤΟ ΒΗΜΑ

Στο δρόμο για τη Μεγάλη Εβδομάδα


Σύμφωνα με τους Κανόνες της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, Τριώδιο λέγεται η χρονική περίοδος που άρχισε από την Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου μέχρι το Μεγάλο Σάββατο.

Από την Καθαρά Δευτέρα αρχίζει η περίοδος της μεγάλης Τεσσαρακοστής που είναι περίοδος προσευχής, νηστείας, πνευματικής περισυλλογής, ώστε να προετοιμαστούμε για το Πάσχα. Την περίοδο αυτή οι άνθρωποι στον τόπο μας, όπως και στην Ελλάδα, αλλά και σε ξένες χώρες, γιορτάζουν το καρναβάλι με τη διοργάνωση αποκριάτικων παρελάσεων, καρναβαλίστικων χορών και διάφορων άλλων εκδηλώσεων, που δίνουν την ευκαιρία στους ανθρώπους να ξεφύγουν από την καθημερινή ρουτίνα, να φορέσουν τη μάσκα και να γλεντήσουν με την ψυχή τους. Ωστόσο, οι εκδηλώσεις αυτές δεν έχουν σχέση με την ορθόδοξη πίστη, μας διευκρινίζει ο Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος. Ο Μητροπολίτης Πάφου μιλά στη «Σ» για το Τριώδιο, μια κατανυχτική περίοδο λατρείας του Θεού και προετοιμασίας μας για το Πάσχα.
Πανιερότατε, τι είναι το Τριώδιο;
Το Τριώδιο είναι η κατανυχτικότερη περίοδος του εκκλησιαστικού μας έτους και σηματοδοτεί την έναρξη των κινητών εκκλησιαστικών μας εορτών.
Οι γιορτές μας είναι κινητές και ακίνητες. Οι κινητές είναι αυτές που συνδέονται με το Πάσχα. Όσες προηγούνται του Πάσχα λέμε ότι συνιστούν τον κύκλο του Τριωδίου και όσες ακολουθούν το Πάσχα συνιστούν τον κύκλο του Πεντηκοσταρίου.
Πότε αρχίζει και πότε τελειώνει;
Το Τριώδιο είναι μια περίοδος εβδομήντα ημερών, δέκα εβδομάδων. Ξεκινά από την Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου και τελειώνει με την Ακολουθία του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί. Είναι δέκα εβδομάδες με σκοπό την προετοιμασία μας για τον εορτασμό του Πάσχα. Χωρίζεται σε τρία μέρη. Είναι πρώτα το προπαρασκευαστικό μέρος, οι εβδομάδες που διανύουμε τώρα, δηλαδή από την Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου μέχρι και την Κυριακή της Τυρινής που σιγά-σιγά μας προετοιμάζουν για τη μεγάλη τεσσαρακοστή.
Πότε ξεκινά η μεγάλη τεσσαρακοστή;
Η μεγάλη τεσσαρακοστή ξεκινά από την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Παρασκευή πριν από το Σάββατο του Λαζάρου και με την παρεμβολή του ενδιάμεσου Σαββάτου του Λαζάρου και της Κυριακής των Βαΐων. Είναι ύστερα η Μεγάλη Εβδομάδα.
Για την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας τι μπορούμε να πούμε;
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι το τρίτο μέρος του Τριωδίου. Είναι κατανυχτική περίοδος για το έτος και σε αυτό λατρεύουμε το Θεό και με προσευχή και με νηστεία και με ελεημοσύνες. Είναι οι τρεις κύριες αρετές, γι’ αυτό και μπήκε ως πρώτη ευαγγελική περικοπή του Τελώνη και του Φαρισαίου. Θα πρέπει σε αυτή την περίοδο που διανύουμε και εντείνουμε την προσευχή, τη νηστεία και την ελεημοσύνη μας να τις κάνουμε με κατάλληλο τρόπο, χριστιανικό, για να μπορέσουμε να πετύχομε το σκοπό μας.
Γιατί ονομάζεται Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αφού λέμε ότι είναι πενηνταήμερο;
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή παρόλο που λέμε ότι είναι πενηνταήμερο έχει το όνομα Τεσσαρακοστή, σαράντα μέρες, γιατί είναι αυτές οι σαράντα μέρες από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι την Παρασκευή πριν από το Σάββατο του Λαζάρου. Σε αυτή την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής εντείνουμε τις προσευχές μας και θα το δείτε ότι έχουμε πολλές Ακολουθίες. Κάθε νύχτα έχουμε τα απόδειπνα, τα πρωινά άλλες ακολουθίες, οι προηγιασμένες, οι Χαιρετισμοί ακόμα και τις Κυριακές είναι οι μεγάλες λειτουργίες του Μεγάλου Βασιλείου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Είναι η μεγαλύτερη νηστεία του εκκλησιαστικού μας έτους αυτή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Δεν επιτρέπεται το ψάρι, παρά μόνο μια φορά, στις 25 Μαρτίου, και επομένως πρέπει οι χριστιανοί να βρίσκονται επί «ποδός πολέμου», για να πολεμήσουν τα πάθη τους, τον πονηρόν.

Ο συμβολισμός των σαράντα ημερών
Υπάρχει κάποιος συμβολισμός για το σαράντα μέρες;
Έχει ένα συμβολισμό το σαράντα μέρες που διάλεξε η Εκκλησία. Πρώτος συμβολισμός από την Παλαιά Διαθήκη. Ο Μωυσής ενήστευσε σαράντα μέρες για να πάρει τις πλάκες του Νόμου από το Θεό, ο Ηλίας ενήστευσε σαράντα μέρες όταν παρουσιάστηκε στο Θεό και απέκλεισε τους ουρανούς και ύστερα ξαναπαρουσιάστηκε στο Θεό και επανέφερε τη βροχή, αλλά και ο Χριστός όταν βαφτίστηκε, αποσύρθηκε στην έρημο και ενήστευσε σαράντα μέρες και σαράντα νύχτες. Στην Παλαιά Διαθήκη πάλι, είναι ένας άλλος συμβολισμός των σαράντα ημερών. Υπήρχε η εντολή της δεκάτης. Να δίνουν δηλαδή το 1/10 των όσων κέρδιζαν στους φτωχούς. Σε αυτούς τους φτωχούς περιλαμβάνονταν και οι Λευίτες-οι κληρικοί του Ισραηλιτικού λαού τότε γιατί δεν είχαν πάρει κλήρο, γη και ετρέφοντο με αυτά τα εισοδήματα. Οι πιστοί, οι χριστιανοί δεν καλούνται να δώσουν το 1/10 των εισοδημάτων τους, αλλά ν’ αφιερώσουν στο Θεό το 1/10 της ζωής τους, το ένα 1/10 του έτους. Αυτές οι σαράντα μέρες, η Τεσσαρακοστή θεωρείται ότι είναι αφιερωμένη στο Θεό. Μιμούμαστε σε αυτή την περίοδο το Χριστό, ο οποίος βγήκε να νηστεύσει στην έρημο και να έρθει αντιμέτωπος ως άνθρωπος και με το διάβολο.

«Ν’ αποφεύγονται, τουλάχιστον, οι ακρότητες»
ΤΗΝ περίοδο του καρναβαλιού οι άνθρωποι από τα παλιά χρόνια μέχρι τις μέρες μας συνηθίζουν να μασκαρεύονται και να οργανώνουν διάφορες αποκριάτικες εκδηλώσεις γεμάτες από πολύ κέφι, διασκέδαση, φαγητό και ποτό. Πώς, όμως, η Εκκλησία αντιλαμβάνεται τις αποκριάτικες αυτές εκδηλώσεις; Ο Μητροπολίτης Πάφου μιλά για το θέμα, τονίζοντας πως οι εκδηλώσεις αυτές δεν έχουν χριστιανική προέλευση, αλλά αποτελούν μια ειδωλολατρική παράδοση: «Η Εκκλησία δεν στέκει στα άκρα όπως κάνουν μερικοί που λένε ότι πρόκειται για λατρεία των ειδώλων κτλ. Όμως, στην περίπτωση αυτή λέμε ότι απομακρυνόμαστε από το πνευματικό περιεχόμενο της περιόδου αυτής. Μας καλεί η Εκκλησία σε μια πνευματική εγρήγορση και εμείς τρέχουμε στα μασκαρέματα. Μπορεί να μην είναι κάτι το ειδωλολατρικό, να είναι μια διασκέδαση για τα παιδιά, αλλά μας απομακρύνουν από τους πνευματικούς αγώνες, που μας καλεί η Εκκλησία, γι’ αυτό κι εμείς λέμε καλύτερα να αποφεύγονται, τουλάχιστον οι ακρότητες. Αν πάρει κάποιος το παιδί του σε μια τέτοια εκδήλωση, σίγουρα δεν θα του πούμε ότι είναι ειδωλολάτρης, ούτε εάν τα σχολεία οργανώσουν μια τέτοια αποκριάτικη, όπως λέγεται, γιορτή σίγουρα δεν θα την κατακρίνουμε και δεν θα το θεωρήσουμε ότι είναι ειδωλολατρικό και να τους κατακεραυνώνουμε. Αλλά οι εκδηλώσεις αυτές απομακρύνουν πράγματι από την κατανυχτική περίοδο που μας καλεί η Εκκλησία αυτό τον καιρό». «Καρναβάλι, καρναβάλι ζηλευτό…»
ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ της Πάφου έχει πίσω του μια μακρά παράδοση. Έρευνα της πολιτιστικής υπηρεσίας του Δήμου Πάφου μάς γυρίζει πίσω στο χρόνο. Γύρω στο 1918, οι αδελφοί Σωτηράκης και Κώστας Μαρκίδης, φοιτητές τότε, ο ένας της Νομικής Σχολής και ο άλλος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ίδρυσαν μαζί με άλλους νέους τον «Χορευτικό Όμιλο», που λίγο αργότερα μετονομάστηκε σε «Όμιλο Νέων Πάφου».
Οι αδελφοί Μαρκίδη δίδασκαν τους σύγχρονους ευρωπαϊκούς χορούς και φαίνεται ότι είναι από εκεί που ξεκίνησε η ιδέα της οργάνωσης αποκριάτικων εκδηλώσεων στην Πάφο. Στους δρόμους μασκαράδες με μουντζωμένα πρόσωπα δημιούργησαν κεφάτη ατμόσφαιρα, εκείνο, όμως, που ξεχώριζε ήταν τα οικογενειακά γλέντια της Σήκωσης. Φορώντας τις καρναβαλίστικες στολές που με φροντίδα ετοίμαζαν πολλές ημέρες προηγουμένως, οι νέοι γύριζαν τα σπίτια και τραγουδούσαν: «Έφθασε ο καρνάβαλος στα σπίτια σας και πάλι, για να κάμετε χαρά όλοι μικροί μεγάλοι. Καρναβάλι, καρναβάλι ζηλευτό. Και ποιος είδε καρναβάλι σαν κι αυτό;
Στα πρώτα χρόνια του Μεσοπολέμου άρχισαν να οργανώνονται αποκριάτικες εκδηλώσεις από σωματεία και συλλόγους σε κινηματοθέατρα, κέντρα και ξενοδοχεία της πόλης. Ορχήστρες, ντόπιες και ξένες, ψυχαγωγούσαν τον κόσμο που χόρευε, μεταμφιεσμένος, χορούς της εποχής. Σε μερικά από τα κέντρα εμφανίζονταν χορευτικά ή μουσικά συγκροτήματα, από τα πιο δημοφιλή στην Κύπρο. Ομάδες κανταδόρων, που ήσαν ντυμένοι πιερότοι, παρέλαυναν στους κύριους δρόμους της Πάφου τραγουδώντας όμορφα καρναβαλίστικα τραγούδια. Ομάδες μαθητών -κανταδόρων με βιολιά, κιθάρες και μαντολίνα, επισκέπτονταν αρκετά σπίτια σκορπώντας παντού ευθυμία. Την ξεχωριστή αποκριάτικη ατμόσφαιρα της Πάφου συμπλήρωναν άρματα και ομάδες πεζών σε οργανωμένες εκδηλώσεις.
Το «Παφίτικο Καρναβάλι» με τη μορφή που το ξέρουμε σήμερα, ξεκίνησε το 1983 όταν ο Δήμος Πάφου ανέλαβε για πρώτη φορά κεντρικό - συντονιστικό ρόλο στην οργάνωση των αποκριάτικων εκδηλώσεων της πόλης. Ο Δήμος έθεσε τότε υπό την αιγίδα του την Επιτροπή Παφίτικου Καρναβαλιού, στην οποία συμμετείχαν πολιτιστικά κατά κύριο λόγο σωματεία με αξιόλογη συμβολή στην προσπάθεια για αναβίωση του καρναβαλιού στην Πάφο.
Ο Δήμος αναλαμβάνει την όλη οργάνωση του «Παφίτικου καρναβαλιού», επωμιζόμενος ολόκληρο σχεδόν το οικονομικό βάρος των εκδηλώσεων. Οι εκδηλώσεις άρχισαν την Τσικνοπέμπτη με την καθιερωμένη είσοδο του βασιλιά Καρνάβαλου και της συνοδείας του και κορυφώνονται με τη μεγάλη αποκριάτικη παρέλαση αρμάτων και ομάδων που γίνεται στο κέντρο της πόλης. Αποκριάτικες εκδηλώσεις, και συγκεκριμένα χοροί για μικρούς και μεγάλους, οργανώνονται από διάφορα σωματεία σε ξενοδοχεία της τουριστικής περιοχής Πάφου. Παρά τις διάφορες δυσκολίες και αδυναμίες, το «Παφίτικο Καρναβάλι» κατάφερε να γίνει θεσμός με μια ξεχωριστή θέση στα πολιτιστικά δρώμενα της Πάφου.
 
Sigma Live 

Η Δίκη των Εξι και ο Κολοκοτρώνης - ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΗ(Η κυρία Χριστίνα Κουλούρη είναι καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Πελοποννήσου)

Τον Ιανουάριο του 2008 ο Μιχάλης Πρωτοπαπαδάκης, εγγονός του Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, πρώην πρωθυπουργού που είχε καταδικαστεί και εκτελεστεί το 1922 ως ένοχος εσχάτης προδοσίας για τη Μικρασιατική Καταστροφή, υπέβαλε στον Αρειο Πάγο αίτηση επανάληψης της περίφημης Δίκης των Εξι. Η αίτηση αιτιολογείτο με το επιχείρημα ότι νέα στοιχεία αποδεικνύουν δικαστική πλάνη. Δύο χρόνια αργότερα, τον Ιανουάριο του 2010, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου αποφάσισε ότι αρμόδιο είναι το Ποινικό Τμήμα, που είχε ήδη λάβει απόφαση, με διαφορά μιας ψήφου, να επαναληφθεί η δίκη όχι με νέα ακροαματική διαδικασία, αλλά με συνεδρίαση για το «διά ταύτα» της υπόθεσης. Επομένως, το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου πρόκειται να συνεδριάσει για να επανεξετάσει τα στοιχεία που οδήγησαν στην εκτέλεση των Εξι, τον Νοέμβριο του 1922, δηλαδή 87 χρόνια πριν. Η πρωτοφανής αυτή απόφαση θέτει σειρά από ζητήματα που αξίζει να συζητήσουμε, έστω και εν συντομία: Πρόκειται για νομικό, πολιτικό ή ιστορικό ζήτημα; Είναι δυνατόν δικαστικοί λειτουργοί να (ξανα)γράψουν την ιστορία; Με ποια μέθοδο θα ελέγξουν την εγκυρότητα των στοιχείων; Είναι ενήμεροι της τεράστιας βιβλιογραφίας για τη Μικρασιατική Καταστροφή, των ποικίλων ερμηνειών, αλλά και των κοινών τόπων που υπάρχουν στην ελληνική ιστοριογραφία σχετικά με τη Δίκη των Εξι; Μήπως θα αρχίσουμε να επαναλαμβάνουμε όλες τις πολιτικές δίκες στις οποίες αποδεδειγμένα υπήρξε πλάνη λόγω των εμφύλιων διχασμών που έχουν ταλαιπωρήσει τη χώρα από την εποχή της ελληνικής Επανάστασης; Θα ξαναδικάσουμε τον Κολοκοτρώνη για να τον αθωώσουμε;

Το αίτημα για τη δικαίωση των Εξι φαίνεται αλλά δεν είναι ατομικό. Στοίχειωσε τη μνήμη της αντιβενιζελικής παράταξης, σε όλους τους μετέπειτα πολιτικούς μετασχηματισμούς της, και οδήγησε, όταν η πολιτική συγκυρία ήταν ευνοϊκή, σε ονοματοδοσία δρόμων και πλατειών με τα ονόματα των εκτελεσθέντων. Επρόκειτο για μια έμμεση δικαίωση, που οι κατά καιρούς πολιτικοί τους φίλοι πέτυχαν. Βεβαίως, ουδείς ιστορικός αμφισβήτησε ότι η Δίκη των Εξι υπήρξε πράξη «εθνικής σκοπιμότητας», όπως ο ίδιος ο Θ. Πάγκαλος παραδέχτηκε αργότερα, πράξη κάθαρσης για την τεράστια εθνική καταστροφή στη Μικρά Ασία, η απαραίτητη «θυσία» που εκτόνωσε, εκείνη τη στιγμή της βαριάς ήττας, τη δυσαρέσκεια των κατώτερων αξιωματικών και της προσφυγικής πλημμυρίδας. Η «παραδειγματική τιμωρία των εχθρών της Πατρίδος», που προωθήθηκε από το στρατιωτικό καθεστώς της «Επανάστασης του 1922», ήταν η απάντηση στο σύνθημα «Θάνατος στους προδότες», που ακουγόταν σταθερά μετά την είδηση της ήττας. Εχει επανειλημμένως γραφτεί ότι το μέρος του κατηγορητηρίου που αναφερόταν στον δόλο των κατηγορουμένων και στην εσκεμμένη παράδοση στον εχθρό μέρους της (ελληνικής) επικράτειας δεν ευσταθούσε από ποινική άποψη. Η Σμύρνη και η Δυτική Μικρά Ασία δεν αποτελούσαν ελληνικό έδαφος τη στιγμή της συντριβής, εφόσον δεν είχε γίνει προσάρτηση αυτών των εδαφών στην ελληνική επικράτεια και η Συνθήκη των Σεβρών ήταν ακόμη μια υπόσχεση και όχι καθεστώς.

Σε μια παρόμοια συγκυρία ωστόσο, η αξιολόγηση των πράξεων δεν γίνεται με βάση τυπικά ποινικά κριτήρια. Ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει τις τεράστιες πολιτικές ευθύνες των πρωταιτίων της Καταστροφής, έστω κι αν θα πρέπει να περιληφθούν ως υπαίτιοι και πολλοί άλλοι εκτός από τους Εξι. Προφανώς στη Μικρά Ασία δεν ηττήθηκαν μόνον ο Χατζανέστης και ο Πρωτοπαπαδάκης. Ηττήθηκε η ελληνική Μεγάλη Ιδέα και η απερίσκεπτη αλυτρωτική πολιτική· ηττήθηκε η χώρα που είχε εισέλθει στον πόλεμο διχασμένη, θυσιάζοντας στην εσωτερική πολιτική διαμάχη το κοινό συμφέρον.

Αυτά είναι γνωστά. Τι καινούργιο λοιπόν μπορεί να φέρει μια απόφαση, η όποια απόφαση, ενός δικαστηρίου για ένα ιστορικό γεγονός που συνέβη τόσες δεκαετίες πριν; Οπωσδήποτε δεν θα προσθέσει κάτι στις ιστορικές μας γνώσεις. Εξάλλου, η απόφαση δεν θα έχει νομικό αλλά σαφώς πολιτικό περιεχόμενο, όπως ξεκάθαρα έχει φανεί από τις έντονες διαμαρτυρίες των προσφυγικών οργανώσεων, που θεωρούν ότι αναψηλάφηση της Δίκης των Εξι προσβάλλει τη μνήμη τους και αναβιώνει τον Διχασμό. Στην ουσία, πρόκειται για επαναδιαπραγμάτευση- για μία ακόμη φορά- της θέσης μέσα στην εθνική ιστορία ομάδων με διαφορετικές εθνοτοπικές αναφορές. Η εθνική ιστορία έχει συντεθεί μέσα από συμβιβασμούς που επιτρέπουν σε όλες τις τοπικές κοινότητες, από τον Μοριά μέχρι τη Θράκη, να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους. Ολες αυτές οι κοινότητες ωστόσο διεκδικούν πρωταγωνιστική θέση στο εθνικό αφήγημα. Ας θυμηθούμε την επικράτηση των Καλαβρυτινών έναντι των Μανιατών ως προς τον τόπο έναρξης του Αγώνα του 1821. Δεν είναι τυχαίο ότι ακούστηκαν φωνές που ζητούσαν η πόλη της Πάτρας, τόπος καταγωγής του Δ. Γούναρη, να διεκδικήσει αυτή και τη δική του δικαστική δικαίωση. Η επανάληψη της Δίκης των Εξι ξαναφέρνει λοιπόν στο προσκήνιο τη σύγκρουση Ελλαδιτών και προσφύγων, μια σύγκρουση που έχει καθορίσει την προσφυγική μνήμη, καθώς και το αίσθημα αποκλεισμού της προσφυγικής μνήμης από την επίσημη ιστορία.

Αφετέρου, η επανάληψη μιας δίκηςθέτει το εύλογο ερώτημα γιατί δεν έχει συμβεί κάτι ανάλογο με τόσες άλλες δίκες για «προδοσία» βάσει πολιτικών φρονημάτων στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Αλλά χρειάζεται άραγε ο Νίκος Μπελογιάννης, που οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα το 1952, μια νέα δικαστική απόφαση που να τον αθωώνει; Εξαρτάται από ένα δικαστήριο η ετυμηγορία της Ιστορίας; 

ΤΟ ΒΗΜΑ

Ο χάρτης του Ισλάμ στην Ελλάδα :Αν και στο παρελθόν οι Ελληνες έμαθαν να συμβιώνουν με μουσουλμάνους, σήμερα ακολουθούν την τάση των άλλων Ευρωπαίων και προβληματίζονται για τους μετανάστες της διπλανής πόρτας - ΜΑΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ


Σχεδόν 180 χρόνια από την ίδρυση του νεότερου ελληνικού κράτους και 90 από τη Μικρασιατική Καταστροφή οι απόγονοι των επαναστατημένων Ελλήνων και οι έκγονοι των προσφύγων θα πρέπει να μάθουν να ζουν, όπως και οι πρόγονοί τους, με το Ισλάμ και τους μουσουλμάνους. Ο πληθυσμιακός χάρτης τής αμιγώς, επί πολλές δεκαετίες, χριστιανικής και ορθόδοξης Ελλάδας δείχνει να αλλάζει καθώς στη χώρα μας εισρέουν καθημερινά εκατοντάδες μετανάστες, που στην προσπάθεια ανεύρεσης μιας καλύτερης τύχης εγκαταλείπουν τις εστίες τους στην Ασία και στην Αφρική, περιοχές που μαστίζονται από τη φτώχεια και τους πολέμους.

Παρά το γεγονός ότι οι Ελληνες μαζί με τους Ισπανούς είναι από τους ελάχιστους λαούς της λεγόμενης Δυτικής Ευρώπης που έμαθαν να συμβιώνουν κατά το παρελθόν με τους μουσουλμάνους, εν τούτοις, σήμερα φαίνεται να επικρατεί ένας ιδιότυπος προβληματισμός. Αν κανείς προσπεράσει τους ακραίους τόνους, ο προβληματισμός διεφάνη και κατά τη διάρκεια της συζήτησης που έγινε στη Βουλή με θέμα την παροχή της ελληνικής υπηκοότητας και ιθαγένειας στους μετανάστες που διαβιούν στην πατρίδα μας. Προβληματισμός άλλωστε υπάρχει και σε χώρες πολυπολιτισμικές, όπως η Γαλλία, η Ελβετία και η Γερμανία. Και είναι ιδιαίτερα έντονος στις λεγόμενες ρωμαιοκαθολικές χώρες, όπως η Αυστρία, που δεν εννοεί να σβήνει από τη μνήμη της την πολιορκία της Βιέννης από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή...

Ως και το 2001, οπότε ο κάθε πολίτης δήλωνε το θρήσκευμά του, οι έλληνες μουσουλμάνοι αποτελούσαν το 1,3% του πληθυσμού της χώρας. Σε αυτούς συγκαταλέγονταν κυρίως τα μέλη της μειονότητας στη Θράκη, στην Κω και στη Ρόδο, όσοι είχαν τελέσει μεικτούς γάμους με έλληνες υπηκόους, αλλά και ορισμένοι Παλαιστίνιοι που έφτασαν στη χώρα τη δεκαετία του ΄70 και πολιτογραφήθηκαν Ελληνες.

Σήμερα η κατάσταση δείχνει εκ διαμέτρου αντίθετη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύονται στο Διαδίκτυο από την Ενωση Μουσουλμάνων και τα οποία προσεγγίζουν αυτά που επικαλέστηκε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ κ. Γρ. Ψαριανός κατά τη διάρκεια σχετικής επερώτησής του: στην Ελλάδα «εκτιμάται ότι υπάρχουν 830.000 ως 1.000.000 μουσουλμάνοι». Οπως προσθέτει η Ενωση, υπάρχουν τρεις κατηγορίες μουσουλμάνων: «Η ελληνική μουσουλμανική μειονότητα, περίπου 120.000 άτομα. Η πλειονότητα όμως των μουσουλμάνων είναι μετανάστες που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα τα τελευταία 40 χρόνια, ερχόμενοι κατά βάση από τις αραβικές χώρες και λιγότερο από άλλες,όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές. Τέλος υπάρχουν οι Ελληνες που ασπάστηκαν το Ισλάμ αφού το μελέτησαν ή αφού παντρεύτηκαν μουσουλμάνους». Ενα μεγάλο κομμάτι των μουσουλμάνων που διαβιούν στη χώρα μας προέρχεται από την Αλβανία. Πρόκειται κατά βάση για σουνίτες μουσουλμάνους, οι οποίοι ωστόσο στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι άπιστοι αφού η θρησκευτική λατρεία απαγορεύθηκε διά νόμου το 1967 από το καθεστώς Χότζα και δεκάδες τζαμιά και εκκλησίες καταστράφηκαν στο όνομα της «αλβανικότητας». Οι Αλβανοί αποτελούν την πλειονότητα των μουσουλμάνων, γεγονός με ιδιαίτερη σημασία καθώς δεν είναι θρησκευτικά φανατισμένοι. Οπως και να ΄χει, με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις ο αριθμός των θρησκευομένων μουσουλμάνων σήμερα στην Ελλάδα αγγίζει τις 500.000. Αποτελούν δηλαδή το 4%-5% του πληθυσμού της χώρας.

Οι ηγέτες των μουσουλμάνων που ζουν στην Ελλάδα είναι παλαιστινιακής καταγω γής. Ο πρόεδρος της Ενωσης Μουσουλμάνων κ. Ναΐμ Ελγαντούρ έφτασε στην Αθήνα από την Αίγυπτο, παντρεύτηκε χριστιανή, υπηρέτησε τη θητεία του στον ελληνικό στρατό, είναι επιχειρηματίας, πατέρας 8 παιδιών, αλλά και παππούς με τρία εγγόνια από τη μεγαλύτερη κόρη του, η οποία σπούδασε αγγλική φιλολογία. Ενας γιος του σπουδάζει στο Πολυτεχνείο και ο μικρότερος είναι στο νηπιαγωγείο. Αντίστοιχη είναι η πορεία και του αντιπροέδρου της Ενωσης Μουσουλμάνων, μεγαλοεπιχειρηματία κ. Ρασάν Μάζεν, πατέρα τριών παιδιών, έλληνα υπηκόου, ο οποίος υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό. Παλαιστίνιος επίσης την καταγωγή, από την περιοχή της Γάζας.

Ωστόσο υπάρχει και ένας μεγάλος όγκος λαθρομεταναστών ή νομίμως εργαζομένων στην Ελλάδα ο οποίος προέρχεται από χώρες όπως το Ιράν, το Ιράκ, η Ινδονησία, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, η Σιέρα Λεόνε, η Ρουάντα, το Μπανγκλαντές, η Ερυθραία, ακόμη και από την... εξωτική Μογγολία του Τζένγκις Χαν αλλά και την ταλαιπωρημένη Μιανμάρ. Παρά το γεγονός ότι η Αστυνομία, όταν συλλαμβάνει μετανάστες, δεν καταγράφει το θρήσκευμά τους, στην εγγύτερη στην ανατολή «πύλη εισόδου» στο ευρωπαϊκό όνειρο, την Ελλάδα, καταφθάνουν καθημερινά δεκάδες μουσουλμάνοι- όπως φαίνεται από τις καταγραφές που γίνονται με βάση τον τόπο προέλευσης. Σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία, η εισροή μεταναστών από χώρες όπως το Αφγανιστάν είναι υψηλή. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με καταγραφές, το 2006 εισήλθαν παράνομα στη χώρα 5.200 Αφγανοί, το 2007 ο αριθμός τους διπλασιάστηκε και έφθασαν τις 11.600 και το 2008 τις 25.500. Εντυπωσιακός είναι και ο αριθμός των Ιρακινών που εισέρχονται στη χώρα παράνομα. Από 8.100 το 2006, ανήλθαν σε 12.500 το 2007 και 15.900 το 2008. Αύξηση της μετανάστευσης υπάρχει και από το Μπανγκλαντές και το Πακιστάν. Οπως εκτιμάται, τα τελευταία τρία χρόνια έφτασαν στη χώρα μας τουλάχιστον 4.100 άνθρωποι από το Μπανγκλαντές και 8.000 από το Πακιστάν.

Πού κατοικούν

Oκύριος όγκος των μεταναστών κατοικεί στην Αθήνα, στον Πειραιά και στο Λαύριο. Υποβαθμισμένες και πολλές φορές εγκαταλειμμένες από τους Ελληνες περιοχές, όπως γύρω από την πλατεία Ομονοίας ή την πλατεία Κουμουνδούρου, αλλά και άλλες πυκνοκατοικημένες, όπως ο Νέος Κόσμος, η Κυψέλη, η Καλλιθέα και το Παγκράτι, είναι οι τόποι όπου διαβιούν όσοι ξέφυγαν από την πλήρη ανέχεια των μη προνομιούχων χωρών (global south). Οπως επισημαίνει στο «Βήμα» ο κ. Ελγαντούρ, μουσουλμάνοι το θρήσκευμα εργάτες υπάρχουν σχεδόν σε όλο το μήκος και το πλάτος του ελληνικού εδάφους. «Πρόκειται για μια πραγματικότητα. Και ήδη υπάρχει δεύτερη και τρίτη γενιά μουσουλμάνων, οι οποίοι αισθάνονται- και είναι- Ελληνες».

Οπως εκτιμούν στελέχη των υπηρεσιών που παρακολουθούν τα θρησκευτικά ζητήματα στην Ελλάδα, συνολικά στη χώρα υπάρχουν 82 διαφορετικές «συγκεντρώσεις» ή «ομάδες» μεταναστών. Οι περισσότερες είναι μουσουλμανικές και οι 70 από αυτές βρίσκονται στην Αθήνα, στα δυτικά προάστια και στο Κορωπί.

Η θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος

Στην ιστορία της Ορθοδοξίας δεν υπάρχουν βασιλείς όπως ο Βαλδουίνος ή ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, που συγκρούστηκαν με τον Σελ αχ Αδίν και τους άραβες μουσουλμάνους για την Ιερή Πόλη των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών, υπήρξε όμως ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, ο οποίος εξεστράτευσε εναντίον τους και έφερε πίσω τον Τίμιο Σταυρό, τον οποίο είχαν αρπάξει από την Ιερουσαλήμ.

Το 2006 ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, βλέποντας τα ζητήματα που υπήρχαν, ίδρυσε μια ειδική Συνοδική Επιτροπή Συμπαραστάσεως Παλιννοστούντων Μεταναστών με επικεφαλής τον Αρχιμανδρίτη κ. Τιμόθεο Ανθη και διευθυντή του αντίστοιχου κέντρου τον κ. Αντώνιο Παπαντωνίου. Η επιτροπή από την πρώτη στιγμή άρχισε να διεξάγει διάλογο με πολλούς από τους περίπου 40 άτυπους θρησκευτικούς λειτουργούς του Ισλάμ, μετανάστες που διαβιούν στην Αθήνα. Επιπλέον επισκέφθηκε και παρενέβη σε περιοχές όπου οι συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων και μεταναστών είχαν λάβει διαστάσεις, όπως η πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα. Η επιτροπή βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τους ιμάμηδες, ορισμένοι εκ των οποίων είναι εργάτες ή καθαρίζουν τζάμια. «Πρόκειται για ταλαιπωρημένους ανθρώπους» τονίζει στο «Βήμα» στέλεχος της επιτροπής, που προσθέτει ότι δεν θα ξεχάσει ποτέ τη χαρά ενός γιατρού ιμάμη όταν συναντήθηκε με τους κληρικούς της επιτροπής και μίλησε μαζί τους. «Δεν είναι όλα άσπρο ή μαύρο. Τι να πεις σε αυτόν τον άνθρωπο, ο οποίος αν και ζει 30 χρόνια στην Ελλάδα, δεν έχει πάρει ως σήμερα υπηκοότητα;».

Από το 2006, οπότε και συστήθηκε η επιτροπή, προσπάθησε να επιλύσει προβλήματα και δημιούργησε ειδική ιστοσελίδα στην προσπάθεια να ενημερώσει τους χριστιανούς για το Ισλάμ και τις υποδιαιρέσεις του. Μάλιστα είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι προσφέρει πληροφορίες ακόμη και για τα τζαμιά που υπάρχουν στην Αθήνα- ορισμένοι μάλιστα ιεράρχες επιθυμούν την κατάργηση της επιτροπής, παρά το γεγονός ότι πολλές φορές ακόμη και ορισμένες κρατικές αρχές σπεύδουν να ενημερωθούν από τα στελέχη της.

Η Ιεραρχία της Εκκλησίας είναι διχασμένη: οι «σκληροί» βάλλουν κατά της πολιτογράφησης χιλιάδων μουσουλμάνων μεταναστών, μία μικρή ομάδα δηλώνει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Η πλειονότητα όμως, αν και σιωπηλή, είναι προβληματισμένη καθώς δεν ξέρει τι θα γίνει στο μέλλον. Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος (φωτογραφία) και τα μέλη της Ιεράς Συνόδου προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στη μακραίωνη ιστορία των Ελλήνων που πρέπει να υποδεχθούν τον ξένο, στη διδασκαλία του Χριστού για τη στήριξη του φτωχού, του αδυνάτου και του αλλοεθνούς, αλλά και στον προβληματισμό όλων όσοι πιστεύουν ότι στο μέλλον θα υπάρξουν σοβαρά προβλήματα... Κλεισμένοι οι περισσότεροι πίσω από τις «ασφαλείς» πύλες της Ελλάδας, ελάχιστοι γνωρίζουν τι είναι το Ισλάμ, οι σουνίτες και οι σιίτες, και ακόμη λιγότεροι μπορούν να διαλεχθούν, όπως έκανε πριν από αιώνες ο Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ξέρουν όμως ότι ύστερα από μερικές δεκαετίες η Ελλάδα δεν θα είναι δεδομένα Ορθόδοξη χώρα και αυτό τρομάζει πολλούς και για ποικίλους λόγους.

Το «τζαμί» του Παλαιού Ψυχικού

Στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα των Αθηνών υπάρχουν 56 διαφορετικοί τόποι λατρείας. Πρόκειται για υπόγεια πολυκατοικιών, πρώην γκαράζ ή διαμερίσματα που έχουν διαμορφωθεί για να φιλοξενούν τους εκατοντάδες πιστούς του Κορανίου που θέλουν να προσευχηθούν. Οι περιοχές όπου βρίσκονται θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αναμενόμενες σε ένα επίπεδο αφού συναντά κανείς τόπους λατρείας σε μέρη της Αθήνας όπως: το Μεταξουργείο, τα Κάτω Πατήσια, η Κυψέλη, η Αχαρνών, το Μοσχάτο, η Φυλής, η Σοφοκλέους, τα Πετράλωνα και η Κουμουνδούρου. Βρίσκονται όμως και σε μεσοαστικές περιοχές, όπως Ζωγράφου, Γουδή και Αμπελόκηποι, αλλά ακόμη και στα λεγόμενα βόρεια προάστια, όπως το Παλαιό Ψυχικό.

Τόποι λατρείας έχουν δημιουργηθεί όμως τα τελευταία χρόνια και εκτός των «τειχών» του κλεινού άστεως. Οπως επισημαίνει ο κ. Ελγαντούρ, υπάρχουν τρεις τόποι λατρείας στην Κρήτη- Χανιά, Ηράκλειο, Ρέθυμνο-, δύο στη Θεσσαλονίκη, στην Καλαμάτα, στην Πάτρα, ακόμη και στην Κάρπαθο...

Οι πιστοί του Κορανίου μπορούν να πάρουν ακριβείς πληροφορίες για τις ώρες προσευχής, αλλά ακόμη και για τους τρόπους μετακίνησής τους με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, από το Διαδίκτυο και την ιστοσελίδα islam.gr.

Ο πρώτος άτυπος τόπος λατρείας δημιουργήθηκε στην Ελλάδα μέσα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από μουσουλμάνους φοιτητές που μετέτρεψαν το 1983 ένα δωμάτιο σε τόπο προσευχής. Σήμερα ο πιο επίσημος τόπος λατρείας στην Ελλάδα είναι αυτός που παραχώρησε πριν από μερικά χρόνια η Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης για να προσεύχονται οι μουσουλμάνοι φοιτητές.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι χώροι λατρείας δεν είναι κοινοί και εν πολλοίς σχετίζονται με την καταγωγή των μουσουλμάνων. Οπως φαίνεται στο Διαδίκτυο, στην Αθήνα μεταξύ άλλων υπάρχουν 12 αραβικά τζαμιά, 4 ασιατικά και 10 μπανγκλαντεσιανά.

Μουσουλμανικό λεξικό


Οι μουσουλμάνοι της Αθήνας προσεύχονται στη διάρκεια του Ραμαζανιού σε αίθουσα του Ολυμπιακού Σταδίου Oι πιστοί του Ισλάμ εκτιμάται ότι προσεγγίζουν σε όλο τον κόσμο το ένα δισεκατομμύριο και είναι η πρώτη από τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες που παρουσιάζουν διαρκή υψηλή πληθυσμιακή αύξηση.

Μωάμεθ: ο τελευταίος προφήτης και θεμελιωτής της αραβικής αυτοκρατορίας. Γεννήθηκε στη Μέκκα το 570 και πέθανε στη Μεδίνα το 632 μ.Χ. Ιδρυτής του μωαμεθανισμού. Συνέγραψε το Κοράνι.

Ισλάμ: υποταγή, απόλυτη παράδοση στον Θεό. Αλί: Ο γεννήτορας του σιιτισμού και τέταρτος κατά σειρά χαλίφης του Ισλάμ. Πρώτος εξάδελφος του Μωάμεθκαι γαμπρός του αφού παντρεύτηκε τη Φατίμα, μία από τις τέσσερις κόρες που απέκτησε ο προφήτης με την πρώτη του σύζυγο, τη Χαντίτζα. Δολοφονήθηκε το 661 μ.Χ., με εντολή της Αϊσά.

Χασάν: Γιος του Αλί, αρνήθηκε τη διαδοχή του πατέρα τουκαι παρέδωσε την ηγεσία στον Μωαβία, υπό τον όρο μετά τον θάνατό του να κηρυχθεί προφήτης. Πέθανε από δηλητήριο ενώ χαλίφης ανακηρύχθηκε ο γιος του Μωαβία, Γεζίτ.

Χουσεΐν: Δευτερότοκος γιος του Αλί και αδελφός του Χασάν. Ηγήθηκε του στρατού των σιιτών και διεκδίκησε το Χαλιφάτο. Εχασε την αιματηρότερη μάχη που διεξήχθη στο Ισλάμ και σφαγιάστηκε μαζί με όλα τα μέλη της οικογένειάς του.

Σουνίτες: Πρόκειται για τους ορθόδοξους μουσουλμάνουςκαι αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα όλων όσοι ασπάζονται το Κοράνι. Προέρχονται από Αίγυπτο, Αλγερία, Αιθιοπία, Λιβύη, Μαρόκο, Νιγηρία, Σουδάν, Τυνησία, Αφγανιστάν, Ινδονησία, Ιράκ, Ιορδανία, Κουβέιτ, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία, Συρία και Τουρκία. Πιστεύουν στα όσα ορίζει αυστηρά το Κοράνι και στην Ιερά Παράδοση, τη Σούνα, γι΄ αυτό και ονομάζονται σουνίτες. Η Σούνα αποτελείται από έξι Χαντίθ, αναφορές που συντάχθηκαν από τον Μωάμεθ και καταγράφηκαν τρεις αιώνες μετά τον θάνατό του.

Σιίτες: Χαρακτηρίζονται από τους σουνίτες ως αιρετικοί. Και στην ουσία το όνομά τους προέρχεται από το αραβικό Σι΄ ατ Αλί, που σημαίνει η παράταξη ή το κόμμα του Αλί. Πιστεύουν ότι μόνον οι απευθείας και εξ αίματος απόγονοι του Μωάμεθ είναι κανονικοί χαλίφηδες. Και αναγνωρίζουν ως μοναδικό και γνήσιο διάδοχό του, τον Αλί. Το 80% των σιιτών προέρχεται από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, την Ινδία, την Ανατολική Αφρική και τη Συρία.

Πατρικές συμβουλές Γέροντος Φιλοθέου Ζερβάκου - Του πρωτ. Πολυκ. Γρ. Τύμπα

Από τις εκδόσεις «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ» (Θεσσαλονίκη) κυκλοφόρησε το ημερολόγιο τσέπης 2010 με πλούσιο πνευματικό περιεχόμενο από τις «Διδαχές» του πατρός Φιλοθέου Ζερβάκου.
- Πώς θα σωθούμε! «Εάν θέλεις να σωθείς και συ και γω και όλοι οι άνθρωποι, πρέπει να φυλάξουμε τις εντολές που μας έδωσε ο ουράνιος Θεός Πατέρας μας. Η πρώτη είναι. Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου με όλη την καρδιά σου, την ψυχή, την διάνοια και την δύναμή σου. Η δεύτερη είναι και τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου. Σ’ αυτές τις δύο εντολές όλος ο νόμος και οι προφήτες κρέμονται.
Όταν λοιπόν έχουμε την πραγματική αγάπη, θα έχουμε τον Θεό μαζί μας. Όταν χωρίσει η ψυχή μας από το σώμα κανένας άλλος δεν θα μπορέσει να μας βοηθήσει. Τότε μόνον ο Θεός θα μας βοηθήσει, η πίστη, η αγάπη και τα καλά έργα.
Όλοι αποθνήσκουμε. Δεν υπάρχει άνθρωπος που θα ζήσει και δεν θα πεθάνει. Πρέπει όμως να σκεφθούμε πως θα πεθάνουμε, έτοιμοι ή ανέτοιμοι, πού θα μεταβούμε μετά θάνατον, στην αιώνια ζωή ή στην αιώνια κόλαση. Αυτό πρέπει να βάλουμε καλά καλά στο νου μας.
Δυστυχείς και ελεεινοί είναι όσοι δεν φροντίζουν για την έξοδό τους, όσοι δεν μεταλαμβάνουν, όσοι δεν εκκλησιάζονται, δεν προσεύχονται, δεν ελεούν κ.λπ.
Όσοι δεν πιστεύουν στην μέλλουσα ζωή, την κρίση και ανταπόδοση, θα έλθει ημέρα, όταν το δρέπανο του θανάτου τους θερίσει να πιστέψουν ότι, όσα η Εκκλησία διδάσκει, είναι αληθινά και βέβαια, και θα ζητούν καιρό διορθώσεως, αλλά στον άδη δεν υπάρχει μετάνοια. Αυτό μας υπογραμμίζει και ο Απ. Παύλος: «Νυν εγγύτερον ημών η σωτηρία ή ότε επισπεύσαμεν. Η νυξ προέκοψεν, η δε ημέρα ήγνικεν. Αποθώμενα ουν τα έργα του σκότους και ενδυσώμεθα τα όπλα του φωτός». (Ρωμ. ιγ΄ 11-14).
Για να φθάσετε με ασφάλεια στην αιώνια ζωή οφείλετε να αποβάλλεται κάθε αμέλεια και ραθυμία και να βαδίσετε με προθυμία την στενή και τεθλιμμένη οδό της οποίας ο κόσμος είναι ολίγος, αλλά η ανάπαυση αιωνία. Μη προσέχεις στους πολλούς στους λίγους και εκλεκτούς. Ο δρόμος της κακίας και αμαρτωλής ζωής προξενεί πολλές δυστυχίες και συμφορές στους ανθρώπους. Οι πόλεμοι, οι συμφορές, οι θλίψεις, οι στενοχώριες, που δοκιμάζει όλη η ανθρωπότητα είναι αποτέλεσμα της απρόσεκτης κοσμικής ζωής που βαδίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι.
Η πρόσκαιρη ζωή μας συγκρινόμενη με την αιώνια μελλοντική είναι σαν σταγόνα προς τους ωκεανούς. Μη λοιπόν προσηλώσετε το νου σας στα πρόσκαιρα, γήινα, αλλά στα άφθαρτα και ουράνια. Η στροφή όλων μας προς τον Χριστόν, αποτελεί σανίδα σωτηρίας για το Έθνος που κινδυνεύει».



Η ΕΡΕΥΝΑ 14 Φεβρουαρίου 2010, αρ. φύλλου 15429, σελίδα 38

Σουάτ Κινικλίογλου (Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης): Θέλουμε καλές σχέσεις με την Ελλάδα




Συνέντευξη στη ΜΑΡΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ


«Η κυβέρνηση τώρα έχει εστιάσει την προσοχή της στο δημοκρατικό άνοιγμα προς τους Αρμένιους και τους Κούρδους. Κι ας μην ξεχνάμε ότι σύντομα θα έχουμε εκλογές, επομένως είμαστε πιο προσεκτικοί στο θέμα της Θεολογικής», επισημαίνει με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ. «Πριν, πράγματι, υπήρχε μία πιο αισιόδοξη ατμόσφαιρα για την επαναλειτουργία της Σχολής, αλλά δυστυχώς δεν έγινε τίποτα. Τα εσωτερικά ζητήματα, που δεν έχουν να κάνουν με το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής, αλλάζουν τις προτεραιότητες», αναφέρει ο κ. Σουάτ Κινικλίογλου, ο οποίος ωστόσο τονίζει ότι η «πολιτική βούληση υπάρχει».

«Ασχολούμαστε και εργαζόμαστε ώστε να λυθεί το θέμα της Χάλκης. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με την ελληνορθόδοξη Εκκλησία ή τους Ελληνες. Δυστυχώς, όμως, δεν μπορώ να προσδιορίσω ένα χρονικό ορίζοντα μέσα στον οποίο θα ανοίξει η Θεολογική Σχολή», λέει. Παραδέχεται ότι το θέμα της Χάλκης είναι κυρίως πολιτική απόφαση, ωστόσο επισημαίνει ότι η μη λειτουργία της Σχολής από το 1971 και μετά προσκρούει και στο νομικό πλαίσιο που θα ορίζει το καθεστώς της. «Υπάρχει διαφορά απόψεων όσον αφορά το νομικό πλαίσιο. Υπάρχουν άλλοι που λένε ότι απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση για την επαναλειτουργία και άλλοι ότι αρκεί ένας νόμος. Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη καταλήξει ποια νομική ερμηνεία είναι η αρμόζουσα».

Η επίσκεψη του Ελληνα πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου, στην Κωνσταντινούπολη, τον περασμένο Οκτώβριο, αμέσως μόλις ανέλαβε καθήκοντα, δημιούργησε ένα πολύ θετικό κλίμα στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου. Σε βαθμό, μάλιστα, να θεωρείται ως «σημείο αναφοράς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις», όπως υποστηρίζει ο Σουάτ Κινικλίογλου. Μάλιστα, δε διστάζει να μιλήσει και για τις αναχρονιστικές αντιλήψεις που υπάρχουν στο στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας του, οι οποίες επιχειρούν να αποτρέψουν τις μεταρρυθμίσεις που θέλει να προωθήσει η κυβέρνηση Ερντογάν.

«Ουσιαστικές κινήσεις»

Ο κ. Ερντογάν έθεσε θέμα αμοιβαιότητας στο θέμα της Θεολογικής, υποστηρίζοντας ότι η επαναλειτουργία της πρέπει να συνοδευτεί από βήματα βελτίωσης των συνθηκών της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. Από πού προκύπτει η αμοιβαιότητα στο συγκεκριμένο θέμα;

Η αμοιβαιότητα ορίζεται ως βασική αρχή στη Συνθήκη της Λωζάννης σε ό,τι αφορά θέματα μειονοτήτων. Επομένως, η κατάσταση της μειονότητας στη Δυτική Θράκη είναι ένα θέμα που μας δημιουργεί ευαισθησία και ανάγκη για φροντίδα.


Σε ποιο σημείο βρίσκονται αυτήν τη στιγμή οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας;

Εγιναν μερικές πολύ καλές επαφές ανάμεσα στις δύο χώρες. Ειδικά η συνάντηση Παπανδρέου - Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη ήταν πολύ εποικοδομητική και θετική. Κατανοούμε ότι τώρα η Ελλάδα περνά δύσκολες στιγμές και προτεραιότητά της είναι τα εσωτερικά και οικονομικά προβλήματα, αλλά δεδομένου ότι μέσα σε ένα πολύ μικρό διάστημα έγιναν κάποιες ουσιαστικές κινήσεις, μας δίνει ελπίδες ότι τα πράγματα θα γίνουν ακόμη καλύτερα μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας στο άμεσο μέλλον.

Με δεδομένο το καλό κλίμα που υπάρχει, αλλά και το νέο δόγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής περί «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες», πώς εξηγείτε όλες αυτές τις πτήσεις των τουρκικών αεροσκαφών πάνω από τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο;

Ο στρατός δεν έχει δικαιοδοσία για άσκηση εξωτερικής πολιτικής, ο σκοπός της ύπαρξής του έγκειται στην υπεράσπιση της πατρίδας, αλλά πολλές φορές οι ενέργειές του αντανακλούν στην εξωτερική πολιτική της χώρας μας. Δυστυχώς, στην Τουρκία υπάρχει αυτή η αιώνια διαμάχη ανάμεσα στο συντηρητικό κατεστημένο που θέλει να κυβερνάται η χώρα με παλαιό και αναχρονιστικό τρόπο και το κυβερνών κόμμα, που στόχος του είναι να «μετασχηματίσει» τη χώρα και να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις σε κάθε τομέα. Αυτό θα επιτρέψει στην Τουρκία να έχει καλές σχέσεις με τους γείτονές της και ειδικά με την Ελλάδα. Είναι πολύ σημαντικό να αναπτυχθεί με τους γείτονές μας ένας πολιτικός διάλογος, που θα οδηγήσει στη συνέχεια και στην ανάπτυξη του εμπορίου, της επιχειρηματικότητας και της οικονομικής συνεργασίας.

Οσον αφορά τον εναέριο και θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου, είναι δύο θέματα αρκετά περίπλοκα και τεχνικά. Πρέπει να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ενός συνολικού πακέτου. Αυτό που επιδιώκει η τουρκική κυβέρνηση στην εξωτερική της πολιτική είναι «ο μηδενισμός των προβλημάτων με τους γείτονες» και ελπίζουμε ότι με την εκλογή του νέου πρωθυπουργού στην Ελλάδα, θα υπάρξει καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγεσιών και περαιτέρω ομαλοποίηση των σχέσεων.


Τελευταία ευκαιρία για το Κυπριακό

Ποια είναι τα επόμενα βήματα της Τουρκίας αναφορικά με την ΕΕ; Παραμένει προτεραιότητα η ένταξη ή το ενδιαφέρον για μεταρρυθμίσεις έχει σβήσει;

Η ΕΕ παραμένει η νούμερο 1 στρατηγική μας προτεραιότητα και δεν έχουμε σταματήσει να δουλεύουμε προς αυτήν την κατεύθυνση. Δεν υπάρχει αμφιβολία όμως ότι το Κυπριακό σκιάζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, με αποτέλεσμα η τουρκική «όρεξη» να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις να έχει μειωθεί. Θέλουμε να γίνουμε μέλος της ΕΕ, αλλά είναι απαράδεκτο να περιμένουμε άλλα 10 χρόνια για αυτό. To Κυπριακό είναι ένα δύσκολο ζήτημα. Υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις δυστυχώς, που δυσκολεύουν τα πράγματα. Πιστεύω ότι όλοι (Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Ελλάδα, Τουρκία, αλλά και ΕΕ) θα υποστούν τις συνέπειες, αν δεν υπάρξει συμφωνία.


Υπάρχει σχέδιο Β' στο Κυπριακό; Αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία για λύση. Αν δεν υπάρξει αποτέλεσμα τώρα, δεν νομίζω ότι θα υπάρχει πάλι διάθεση από την Τουρκία ή από τον ΟΗΕ να ξεκινήσουν μία νέα διαδικασία διαπραγματεύσεων. Ολοι πρέπει να το γνωρίζουν αυτό. Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύουν, η Τουρκία θα επικεντρωθεί στην άρση της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων. Δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή πλέον, ειδικά μετά τη θετική στάση τους στο δημοψήφισμα του 2004. Αν δε λυθεί φέτος, δεν πιστεύω ότι το 2011 θα μιλάμε ακόμη για διαπραγματεύσεις στην Κύπρο.
 
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ 

Ιεροί «τριγμοί» για τη Μητρόπολη Αττικής




Βόμβα στα θεμέλια των σχέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο έθεσε η Ιερά Σύνοδος με την απόφασή της να παρακάμψει το Φανάρι, τους κανόνες και τις επιστολές του πατριάρχη και να προχωρήσει στις εκλογές στη διχοτομημένη, πλέον, Μητρόπολη Αττικής. 


Παρά τις εισηγήσεις που είχε ο Ιερώνυμος, να μην κάνει τώρα εκλογές στις μητροπόλεις Κηφισιάς και Ιλίου, επειδή εκκρεμεί εκκλησιαστικά η υπόθεση του πρώην μητροπολίτη Παντελεήμονα, στη συνεδρίαση της Συνόδου την περασμένη Παρασκευή αποφασίστηκε να γίνουν οι εκλογές στις 23, 24 και 25 Φεβρουαρίου.

Την ίδια ώρα, όμως, εκκρεμεί ενώπιον του Οικουμενικού Πατριαρχείου προσφυγή του Παντελεήμονα, που στην εκκλησιαστική γλώσσα ονομάζεται «έκκλητος».

Αυτό σημαίνει ότι ο Παντελεήμων μπορεί να καταδικάσθηκε από τα κοσμικά δικαστήρια, όμως πρέπει να δικασθεί και από τα εκκλησιαστικά. Ηδη είχε καταδικασθεί από το πρωτοβάθμιο εκκλησιαστικό δικαστήριο, αλλά δεν αρκεί.

Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, έπρεπε να συζητηθεί η υπόθεσή του και στο δευτεροβάθμιο. Στη συνέχεια θα αναλάμβανε την υπόθεση το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου προσέφυγε ο Παντελεήμων.

Ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Θεόκλητος δήλωνε στην «Κ.Ε.» χαρακτηριστικά: «Θεωρώ περιφρόνηση προς το Πατριαρχείο τον τρόπο με τον οποίο το αντιμετωπίζει η Εκκλησία της Ελλάδος».

Ιεράρχες υποστηρίζουν ότι με την εκλογή της διχοτομημένης Μητρόπολης Αττικής, κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες, υποβαθμίζεται ο ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε πανορθόδοξη κλίμακα, αφού δημιουργείται το προηγούμενο της παράκαμψής του, και μάλιστα από τη «θυγατέρα» Εκκλησία της Ελλάδος και έναν αρχιεπίσκοπο που φαινόταν φίλα διακείμενος στο Πατριαρχείο. Στη νέα Μητρόπολη Κηφισιάς, η πλειοψηφία των ιεραρχών προωθεί τον νυν αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου Κύριλλο Μυσιακούλη, ενώ λιγότεροι υποστηρίζουν τον νυν πρωτοσύγκελο της Μητρόπολης Αττικής, Ιερόθεο Καλογερόπουλο. Οσο για τη δεύτερη Μητρόπολη Ιλίου, ο Ιερώνυμος προωθεί το πνευματικό του τέκνο, αρχιμανδρίτη Αθηναγόρα Δικαιάκο. 
 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η οικονομία, θύμα των κομματικών εγκλημάτων - Tου Χρηστου Γιανναρα




Αμβλυνση και στρέβλωση της δημοκρατικής συνείδησης, σύγχυση για το τι σημαίνει (ή δεν σημαίνει) «δημοκρατία»: Είναι το δραματικό επακόλουθο, ο καρπός ο «εις θάνατον», από την εγκατάλειψη της Παιδείας στον έλεγχο του συντεχνιακού «αποδομισμού» τα τελευταία τριάντα έξι χρόνια.


Πρόκειται για έμπρακτη καθολικευμένη ανοχή του ολοκληρωτισμού: Η ελλαδική κοινωνία όχι απλώς δεν αντιδρά, δεν οργίζεται, δεν ανησυχεί, αλλά θεωρεί πια αυτονόητες τις μεθόδους και πρακτικές της παρανομίας και αυθαιρεσίας, αυτονόητη τη βία που ασκούν τα οργανωμένα συμφέροντα.

Το μεγάλο κατόρθωμα των πιο μεγάλων από τα μεγάλα συμφέροντα είναι ότι έχουν εξασφαλίσει την αποκλειστικότητα σφετερισμού των σφραγίδων και των θυρεών της Αριστεράς, έτσι ώστε να μπορούν να λανσάρουν ωμό φασισμό σε «προοδευτική» συσκευασία χωρίς καμιά κοινωνική αντίδραση. Αφιόνισαν τη μεταπολιτευτική ελλαδική κοινωνία με την αυτονόητη βεβαιότητα ότι η απειλή του ολοκληρωτισμού έρχεται μόνο σαν επανάληψη του παρελθόντος, μόνο από μια πατριδοκάπηλη Δεξιά, αποκλείεται ο φασισμός να παραμονεύει στη βουλιμική ιδιοτέλεια των καπήλων της Αριστεράς.

Μπορεί λοιπόν να αγανακτούσαν οι έμποροι, οι μεταφορείς και οι ξενοδόχοι με τις φάλαγγες τεθωρακισμένων του εγχώριου «στρατού κατοχής» που κρατούσαν σε ομηρεία, για τόσες μέρες, τη χώρα. Αλλά τα κόμματα, ο Τύπος, τα κανάλια ούτε που διενοούντο να ψελλίσουν τη λέξη «φασισμός». Μάλλον έδιναν δίκιο στους ιδιοκτήτες των πανάκριβων τρακτέρ, μάλλον θεωρούσαν αυτονόητο δικαίωμα των διαμαρτυρομένων να καταργούν σαν κουρελόχαρτο το Σύνταγμα, να βάζουν ατιμώρητα τη χώρα στον «γύψο». Σύσσωμη η υπερευαίσθητη στην προάσπιση των «δημοκρατικών ελευθεριών», διανόηση δικαίωνε τον γκανγκστερικό εκβιασμό σαν μορφή «πάλης» – όπως εξωράισε και την ποδηγετημένη κτηνωδία του «Δεκέμβρη των κρυστάλλων», πέρυσι, σαν εκπληκτική αποκάλυψη της «ωριμότητας» των νέων.

Η ηδονή να καταστρέφεις οτιδήποτε ανήκει σε άλλον, προκειμένου να εκδικηθείς που δεν είναι όλα υποταγμένα στο εγώ σου, γεννιέται σαν σαδιστική απαίτηση όταν η συλλογικότητα, συνειδητά ή ανεπίγνωστα, έχει υιοθετήσει την αλογία στον καταμερισμό του κοινωνικού πλούτου. Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία (συνύπαρξη ως άθλημα σχέσεων κοινωνίας), αν δεν μπορεί ο πολίτης να έχει προφανή την απάντηση στο ερώτημα: γιατί ο άλλος και όχι εγώ. Σε αυτή την απάντηση στοχεύουν οι προσπάθειες (όπου και όταν αναλαμβάνονται) για αξιοκρατία, έλεγχο της ποιότητας, καταξίωση της άμιλλας.

Στην Ελλάδα τη μεταπολιτευτική, οι πολιτικοί μας άρχοντες έχουν επίσημα υιοθετήσει την άρνηση των προϋποθέσεων της δημοκρατίας: την αλογία στην κατανομή του πλούτου, την αρχή της επιβολής του ισχυροτέρου. Ισχυρότερος σήμερα είναι όποιος μπορεί να εκβιάσει τον σύνολο πληθυσμό: Να διαθέτει θηριώδες τρακτέρ, κομματικό μηχανισμό με καλοπληρωμένα επαγγελματικά στελέχη, αδίστακτη συντεχνιακή στρατηγική εκβιασμών.

Η ισχύς δεν ελέγχεται από τη λειτουργία θεσμών, από αρχές «κοινωνικού συμβολαίου». Μετριέται η ισχύς (και ομαδοποιείται για να διαβαθμιστεί) με μέτρο το ατομικό εισόδημα. Και το εισόδημα στο Ελλαδιστάν είναι, κατά κανόνα, άσχετο με την παραγωγικότητα, τη δημιουργική ικανότητα, την εργατικότητα, την ευσυνειδησία – δεν είναι οι απολαβές συνάρτηση των ταλέντων, της καλλιέργειας, της κατακτημένης ποιότητας. Η οικονομική ισχύς εξαρτάται από τη διαπλοκή με κομματικούς μηχανισμούς, την εκμετάλλευση της ψηφοθηρικής ιδιοτέλειας επαγγελματιών της πολιτικής, τη μετοχή σε συνδικάτα υψηλής ικανότητας εκβιασμών.

Ο διεθνής εξευτελισμός που ζούμε αυτές τις ημέρες, η διαπόμπευση της Ελλάδας σε πλανητικό επίπεδο, έχει απλώς αφορμή την οικονομική χρεοκοπία της χώρας, τον παράφρονα επί δεκαετίες υπερδανεισμό που μαγνήτισε τους κερδοσκόπους. Πραγματική αιτία, εξόφθαλμη, είναι η αλογία και ανομία στον δημόσιο βίο, το κοινωνικό μπάχαλο που δημιούργησε το ολοκληρωτικό καθεστώς της κομματοκρατίας, η κατάργηση της δημοκρατίας από τα κόμματα. Στην οικονομική χρεοκοπία (που μοιάζει αυτή τη φορά εντελώς αδιέξοδη) μας οδήγησε η εξάλειψη κάθε αξιοκρατίας, το ανεξέλεγκτο των συμπεριφορών και της ποιότητας, δηλαδή: ο αμοραλισμός των «κομμάτων εξουσίας», ο φασισμός των καπήλων της Αριστεράς.

Τι εξωφρενικότερο θέλουμε να δούμε; Σε μια χώρα όπου το μέγιστο των δημόσιων εσόδων προέρχεται από τη φορολόγηση μισθωτών και συνταξιούχων και το ολίγιστο από τη φορολόγηση επιχειρηματιών και ελεύθερων επαγγελματιών, η «σοσιαλιστική» κυβέρνηση ξεκινάει την «ανάταξη» της οικονομίας με «πάγωμα» μισθών και συντάξεων, μαζί με αύξηση της έμμεσης φορολογίας! Επιτέλους, για τις φοροαπαλλαγές των οικονομικά ισχυρών μπορούν να επικαλούνται τη λογική της εύνοιας προς τους παραγωγούς πλούτου απαραίτητου για την ανάπτυξη. Αλλά για την ωμή, ιταμή, αδικαιολόγητη ανισότητα αμοιβών στον δημόσιο τομέα ποια λογική μπορούν να επικαλεστούν; Αυτή είναι το κυρίως σκάνδαλο που εξωθεί την κοινωνία να σταθεί ενεργά αντίπαλη σε μέτρα προκλητικής προχειρότητας για «ανάταξη» της οικονομίας.

Οι δεκαέξι (16) κατ’ έτος μισθοί των υπαλλήλων της Βουλής. Οι εξωφρενικές οικονομικές «εξασφαλίσεις» όσων εργάζονταν στην πρώην «Ολυμπιακή». Οι μυθικές μισθολογικές προνομίες των διορισμένων σε οργανισμούς λιμένων και σιδηροδρόμων. Οι ιλιγγιώδεις αποδοχές των κομματικών παρακεντέδων στην ΕΡΤ, στα διοικητικά συμβούλια των αναρίθμητων εταιρειών του Δημοσίου, σε θέσεις «ειδικών συμβούλων» στα υπουργεία. Οι μισθοί των δικαστικών καθορισμένοι ετσιθελικά από τους ίδιους. Οι ληστρικές «προμήθειες» από τις αγορές ιατροφαρμακευτικού υλικού στα νοσοκομεία. Τα αστρονομικά κονδύλια για την ενίσχυση των πολιτικών κομμάτων και των επαγγελματικών ποδοσφαιρικών ομάδων. Και άλλες, πάμπολλες, ανάλογες περιπτώσεις συνιστούν την αλογία και ανομία που αν δεν εξαλειφθούν με συνέπεια, η απαιτούμενη για την οικονομική ανάκαμψη κοινωνική συνοχή θα παραμείνει ανέφικτη.Αυτή την ώρα, ο αμοραλισμός ή ο φασισμός της κομματικής ιδιοτέλειας είναι το πρώτο και επείγον πρόβλημα. Το φάσμα της απειλής να αρχίσουν οι λεηλασίες καταστημάτων και σπιτιών έρχεται δεύτερο.
 
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Φυλετική ή φιλελεύθερη αντίληψη για το έθνος; Του Νικου Κ. Αλιβιζατου(Ο κ. Ν. Κ. Αλιβιζάτος είναι καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Παν/μιο Αθηνών)




Το κυβερνητικό νομοσχέδιο για την ιθαγένεια και το εκλογικό δικαίωμα των μεταναστών προκάλεσε δύο ειδών αντιδράσεις: οι πρώτες στάθηκαν σε επιμέρους ρυθμίσεις του –όπως π. χ. στον ελάχιστο χρόνο νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα για την πολιτογράφηση αλλοδαπών– και ζήτησαν περισσότερες εγγυήσεις. Ο κ. Ραγκούσης τις αντιμετώπισε εισάγοντας αρκετές επιπλέον δικλίδες ασφαλείας στο αρχικό σχέδιό του.

Οι δεύτερες ήταν γενικότερες και εξέφραζαν μια ριζική διαφωνία προς την κεντρική ιδέα του νομοσχεδίου: η χορήγηση της ελληνικής ιθαγένειας θα έπρεπε να παραμείνει στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια της εκάστοτε κυβέρνησης. Διότι η υπαγωγή της σε σταθερούς κανόνες θα ενθαρρύνει τάχα την παράνομη μετανάστευση. Οσο για τη συμμετοχή των μεταναστών στην πολιτική ζωή της χώρας, δεν βοηθάει απαραιτήτως την κοινωνική ένταξή τους. Αντίθετα, θα αλλοιώσει ανεπίτρεπτα τη σύνθεση του εκλογικού σώματος.

Ο κ. Αντ. Σαμαράς, με το να δεσμευθεί στη Βουλή ότι θα καταργήσει τον νέο νόμο όταν η Νέα Δημοκρατία γίνει ξανά κυβέρνηση, φάνηκε να προσχωρεί σε αυτές τις απόψεις. Βρέθηκε έτσι να συμπλέει με τον κ. Γ. Καρατζαφέρη σε ένα θέμα για το οποίο θα περίμενε κανείς περισσότερη ψυχραιμία εκ μέρους του.

Δεν σκοπεύω να αναφερθώ στις επιμέρους ρυθμίσεις του κυβερνητικού νομοσχεδίου. Πιστεύω ότι ο υπουργός Εσωτερικών και οι συνεργάτες του έχουν δώσει επαρκείς απαντήσεις στις καλόπιστες κριτικές και είμαι βέβαιος ότι θα επιδείξουν την ίδια υπευθυνότητα όταν το νομοσχέδιο συζητηθεί στη Βουλή, σε λίγες μέρες. Θα με απασχολήσει, αντίθετα, το βαθύτερο νόημα της διαφωνίας των «συνολικών» αρνητών του νομοσχεδίου. Και τούτο γιατί οι αντιδράσεις τους –στον βαθμό, βέβαια, που είναι ειλικρινείς και όχι απλώς ψηφοθηρικές– δείχνουν ότι τριάντα και πλέον χρόνια από την ένταξή μας στην Ενωμένη Ευρώπη, μια παλιά αντιπαράθεση εξακολουθεί να επιβιώνει: η αντιπαράθεση ανάμεσα σε μια «φυλετική» και μια «φιλελεύθερη» αντίληψη για το έθνος.

Πεμπτουσία της πρώτης, δηλαδή της φυλετικής αντίληψης για το έθνος, είναι η πεποίθηση ότι από την εποχή του Περικλή, αν όχι και του Ομήρου, το ίδιο αίμα ρέει στις φλέβες των κατοίκων της ευλογημένης αυτής περιοχής του κόσμου. Λαός περιούσιος, οι Ελληνες μπορεί να υπέστησαν κατακτήσεις και δηώσεις, μπορεί και να μετανάστευσαν κατά χιλιάδες ώς τα πέρατα της Υφηλίου, κράτησαν, ωστόσο, την ουσία της ελληνικότητάς τους άσπιλη.

Σε αυτό, πάντοτε σύμφωνα με την ίδια αντίληψη, τους βοήθησε και η Ορθοδοξία, πραγματώνοντας μια μοναδική «σύνθεση»: τη σύνθεση Ελληνισμού και Χριστιανισμού, η οποία, μάλιστα, μετά τον Εμφύλιο του 1946 - 49 επιχειρήθηκε να κατοχυρωθεί και συνταγματικά, με τον διαβόητο «ελληνοχριστιανικό πολιτισμό». Στον όρο αυτόν, προτού η χούντα τον απαξιώσει τελεσίδικα, πνευματικοί άνθρωποι του διαμετρήματος ενός Κων. Τσάτσου έβλεπαν το κυριότερο ανάχωμα προς τον ιδεολογικό κόσμο του «λεγόμενου ιστορικού υλισμού».

Από τον Θεόκλητο Α΄ του αντιβενιζελικού «αναθέματος» (1916) έως τον Χριστόδουλο των ταυτοτήτων (2000) και τους λαλίστατους σημερινούς επιγόνους τους στις Μητροπόλεις Καλαβρύτων και Θεσσαλονίκης, βρίσκει κανείς μεταξύ των υποστηρικτών αυτής της αντίληψης τους οπαδούς της εσωστρέφειας και της «μικράς και εντίμου Ελλάδος». Βρίσκει επίσης τους θιασώτες ενός πρωτόγονου αντισημιτισμού, οι οποίοι θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν γραφικοί, αν δεν ήταν επικίνδυνοι. Διότι ψαρεύουν στα θολά νερά της ανασφάλειας, που οι ιλιγγιώδεις αλλαγές της εποχής μας γεννούν στα πλατιά λαϊκά στρώματα.


Στην αντίπερα όχθη βρίσκεται η φιλελεύθερη αντίληψη για το έθνος. Η αντίληψη αυτή στηρίζεται στις αρχές του Διαφωτισμού και στην πεποίθηση ότι η ειρηνική συμβίωση μπορεί να επιτευχθεί με την αποδοχή του Συντάγματος ως δεσμευτικού συμβολαίου για την ατομική και τη συλλογική δράση, καθώς και για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του καθενός. Θεμέλιο του έθνους είναι, με άλλα λόγια, η ειλικρινής προσχώρηση του λαού κάθε χώρας στις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και της αλληλεγγύης. Η γλώσσα, οι κοινές παραδόσεις, η φυλετική καταγωγή και οι δεσμοί αίματος, όσο σημαντικοί παράγοντες και αν είναι, έπονται.

Από την εποχή του Κοραή, η αντίληψη αυτή για το έθνος προσέκρουσε στις οξύτατες επικρίσεις των οπαδών της παράδοσης, της άκριτης επιστροφής στις ρίζες και στις παλιές συνήθειες. Είτε πρόκειται για τους ρομαντικούς υποστηρικτές των κοινοτήτων της τουρκοκρατίας (πολέμιους του κοινοβουλευτισμού) είτε για τους γλωσσαμύντορες, οι πολέμιοι του ανοίγματος και της προόδου δεν μπόρεσαν παρά ταύτα να ανακόψουν την πορεία της χώρας προς τα μπρος: από το 1821, η Ελλάδα έγινε αυτή που είναι χάρη στην τόλμη των ηγετών της άλλης παράταξης, δηλαδή των υποστηρικτών της εξωστρέφειας και των πλατιών οριζόντων.

Ετσι, Αλ. Μαυροκορδάτος, Χαρ. Τρικούπης, Ελ. Βενιζέλος και Κων. Καραμανλής (για να περιοριστώ στους παλαιότερους) συνέδεσαν τις τύχες τους με μια πολιτική σοβαρής προετοιμασίας και συμμαχιών που βρίσκεται πίσω από εμβληματικά γεγονότα, όπως το Ναυαρίνο (1821), η προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881), οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-13), ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1917-18) και η ένταξή μας στην ΕΟΚ (1979). Αντίθετα, οι αντίπαλοί τους ήταν πίσω από μια σειρά μαύρων στιγμών της νεότερης Ιστορίας μας, όπως το 1854, το 1897, το 1922 και το 1974. Διότι, από φανατισμό ή αφέλεια, θυσίασαν το ταλέντο τους σε χαμένες υποθέσεις.

Θα ήταν, βέβαια, λάθος να θεωρήσει κανείς ότι τα αμοιβαία όρια φυλετικής και φιλελεύθερης αντίληψης για το έθνος ήταν πάντοτε ξεκάθαρα. Για παράδειγμα, οι οπαδοί της πρώτης –συμπεριλαμβανομένων του Ιω. Μεταξά και του Γ. Παπαδόπουλου– δεν αμφισβήτησαν ποτέ σοβαρά την πρόσδεση της Ελλάδας στη «άθεη» Δύση. Οσο για τους υποστηρικτές της δεύτερης, η αναφορά στην αρχαιότητα και στη γλωσσική συνέχεια του Ελληνισμού δίχως άλλο τους διευκόλυνε σε δύσκολες ώρες. Αρκεί να θυμηθεί κανείς το φιλελληνικό κίνημα πριν και μετά το 1821 και, πιο πρόσφατα, την εναρκτήρια τελετή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Ο Γ. Σεφέρης είναι το καλύτερο παράδειγμα για το πώς οι περισσότεροι από εμάς κουβαλάμε μέσα μας έναν δυτικόστροφο ορθολογιστή κι έναν ρομαντικό Ανατολίτη.

Οταν πάντως διακυβεύονται ζητήματα αρχής, όπως το προκείμενο, δεν επιτρέπεται να πατάει κανείς σε δύο βάρκες: πρέπει να πάρει θέση. Και να αγνοήσει εν ανάγκη το κόστος. Για την Ελλάδα του ανοίγματος, που εμπιστεύεται τις δυνάμεις της και την ευφυΐα του λαού της, η ένταξη στον εθνικό κορμό όσων ξένων αποφάσισαν να συνδέσουν τις τύχες τους μαζί της είναι ζήτημα εθνικής προτεραιότητας.Οι οπαδοί της μιζέριας, της εσωστρέφειας και του «περήφανου» επαρχιωτισμού θα δυσκολευθούν ασφαλώς να το καταλάβουν. Για όσους από αυτούς είναι καλόπιστοι, το μεγάλο στοίχημα για μας, τους υποστηρικτές του «φιλελεύθερου έθνους», είναι να τους πείσουμε ότι έχουν άδικο.
 
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Ρομποτικοί ερευνητές - Το μέλλον της επιστημονικής έρευνας ίσως να είναι ρομποτικό.



Μέχρι πρόσφατα, ο «κανόνας» ήταν ότι ήταν «η επιστήμη» που «παρήγαγε» τα ρομπότ. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην επιστημονική επιθεώρηση «Automated Experimentation Journal», αυτό σύντομα θα αλλάξει, καθώς στο κοντινό μέλλον θα είναι τα ρομπότ αυτά τα οποία θα «παράγουν επιστήμη», διεξάγοντας έρευνες.

Δεν πρόκειται απλά για περίπτωση φτηνών «εργατικών χεριών», που θα απαλλάσσουν τους ανθρώπους ερευνητές από απαραίτητες μεν, επίπονες δε εργασίες: σύμφωνα με τους συντελεστές της έρευνας η επιστημονική έρευνα οφείλει να είναι ενιαία και συντονισμένη- και οι ρομποτικοί επιστήμονες θα είναι ικανοί όχι μόνο να κάνουν αυτό, αλλά και να διαμορφώνουν δικές τους υποθέσεις, τις οποίες θα ελέγχουν με πειράματα- και μάλιστα με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.

Σαν βασικά μοντέλα, οι συντελεστές της έρευνας αναφέρουν δύο πρωτότυπα, ονόματι Αδάμ και Εύα. Η Εύα είναι ακόμα υπό ανάπτυξη και στόχος της θα είναι να επιδείξει την αυτοματοποίηση ενός κυκλώματος «κλειστής λειτουργίας», κατά το οποίο θα παραπέμπει τα συμπεράσματα που θα προκύπτουν από τα πειράματα κατευθείαν στα πειραματικά μοντέλα. Ο Αδάμ, ο οποίος λειτουργεί από το 2005, έχει ήδη εργαστεί πάνω σε μελέτες γύρω από το μεταβολισμό της μαγιάς, οδηγώντας σε σειρά συμπερασμάτων, πολλά εκ των οποίων έχουν επιβεβαιωθεί και από «συμβατικές» έρευνες.

Όταν ολοκληρωθεί η Εύα θα συνδυαστεί με τον Αδάμ, έτσι ώστε να μπορούν να διασταυρώνουν τα συμπεράσματά τους, οδηγώντας έτσι στο πραγματικό πλεονέκτημα της αυτόνομης ρομποτικής έρευνας: την ενοποίηση. Αν και η «συμβατική» έρευνα, που διεξάγεται από ανθρώπινα χέρια μας έχει φέρει εδώ που βρισκόμαστε, έχει μειονεκτήματα: ασυνεννοησία όσον αφορά τις επιστημονικές/ πειραματικές μεθόδους, ανταγωνισμός μεταξύ των ερευνητών ο οποίος οδηγεί σε μυστικοπάθεια, με αποτέλεσμα να μη μοιράζονται τα συμπεράσματα και φυσικά το αμιγώς ανθρώπινο πρόβλημα της προκατάληψης.

Οι ρομποτικοί επιστήμονες από την άλλη, δε χρειάζονται ξεκούραση, μπορούν να αναλύσουν δεδομένα ταχύτατα, μπορούν ανά πάσα στιγμή να έχουν πρόσβαση σε τεράστιες βάσεις δεδομένων και δεν υπάρχει κίνδυνος να απωλεστούν δεδομένα επειδή κάποιος ξέχασε ή δε σημείωσε κάτι.Από την όλη θεωρία περί ρομποτικών επιστημόνων βέβαια, προκύπτουν δύο ερωτήματα, τα οποία (προς το παρόν, τουλάχιστον) φαίνονται να πηγάζουν από τις σελίδες της επιστημονικής φαντασίας: το πρώτο είναι το ενδεχόμενο η ανθρωπότητα να οδηγηθεί σε μία κατάσταση διανοητικής μαλθακότητας, από τη στιγμή που όλες οι έρευνες θα γίνονται από μηχανές και το δεύτερο (που έχει απασχολήσει πολλές φορές την επιστημονική φαντασία- χαρακτηριστικά παραδείγματα ο Skynet του «Εξολοθρευτή», ο HAL της «Οδύσσειας του Διαστήματος» και οι Cylons του «Battlestar Galactica», καθώς και οι Μηχανές του «Matrix» ) το ενδεχόμενο κάποια στιγμή οι εν λόγω μηχανές, στα πλαίσια των επιστημονικών ερευνών και της προόδου τους να διαπιστώσουν ότι ίσως να τα κατάφερναν καλύτερα χωρίς την επίβλεψη της ανθρωπότητας…
 
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΗΠΑ: Σε δημόσια διαβούλευση οι αλλαγές στην ψυχιατρική βίβλο



Σημαντικές αλλαγές προτείνει η Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση (APA) στη διαγνωστική της βίβλο, το εγχειρίδιο που χρησιμοποιείται από γιατρούς και επιστήμονες στον χαρακτηρισμό και τα συμπτώματα κάθε νοητικής διαταραχής. Αναζητά μάλιστα σχόλια και προτάσεις μέσω Ίντερνετ τόσο από ψυχιάτρους όσο και την κοινή γνώμη για το κατά πόσο οι αλλαγές αυτές θα βοηθήσουν, πριν την τελική οριστικοποίηση τους.

Το εγχειρίδιο προτείνει μερικές νέες διαγνώσεις. Τα τυχερά παιχνίδια και ο τζόγος μέχρι στιγμής είναι η μόνη συμπεριφορική εξάρτηση, ενώ στη νέα κατηγορία της μαθησιακής δυσχέρειας εντάσσονται προβλήματα τόσο της ανάγνωσης όσο και των μαθηματικών. Καινούργια κατηγορία είναι και η επεισοδιακή υπερφαγία, που διαφοροποιείται από τη βουλιμία.

Το κείμενο προτείνει ακόμη τη διάγνωση των ατόμων με βάση το βαθμό κινδύνου στην ανάπτυξη κάποιων σοβαρών νοητικών διαταραχών, όπως η άνοια ή η σχιζοφρένεια όπως κρίνεται στα πρώτα στάδια, αν και δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να προβλεφθεί η εξέλιξη τους. Πρόκειται για μια κατηγορία που οι ίδιοι επικεφαλής ψυχίατροι δηλώνουν ότι απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη θεραπείες που μειώνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης τους αλλά ταυτόχρονα δεν θέλουν να αποκλείσουν ανθρώπους που θα χρειαστούν φροντίδα.

Μία άλλη αλλαγή περιλαμβάνει τη δημιουργία κλιμάκων για τον υπολογισμό του κινδύνου αυτοκτονίας, τονίζοντας ότι η πράξη είναι αποτέλεσμα διαφόρων νοητικών ασθενειών και όχι μόνο της κατάθλιψης.

Σε συνολικό επίπεδο, οι μεγαλύτερες αλλαγές έχουν να κάνουν με την εξαίρεση διαγνώσεων που θεωρούνται ότι ουσιαστικά εντάσσονται σε ευρύτερες ασθένειες. Έτσι, γίνεται λόγος για «διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού», με τη διάγνωση να περιλαμβάνει εύρος αυτιστικών εγκεφαλικών συνθηκών, αντί να διαφοροποιεί μεταξύ των όρων αυτισμός, Άσπεργκερ ή «διαταραχή της ανάπτυξης».

Ο πρόεδρος της APA, Άλαν Σάρτζμπεργκ, καθηγητής ψυχιατρικής στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, τόνισε την ανάγκη περιορισμού των υπερβολικών διαγνώσεων: «Είναι κάποιος πραγματικά ασθενής ή απλά απαντά σε κάποια κριτήρια όπως η διαταραχή του ύπνου;». Τα τελευταία χρόνια, η ψυχιατρική έχει κατηγορηθεί για υπερβολικές διαγνώσεις, καθώς οι συνταγές για αντικαταθλιπτικά και άλλα σχετικά σκευάσματα έχουν αυξηθεί.

Η νέα έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Νοητικών Διαταραχών είναι η πρώτη από το 1994, ενώ από τότε έχουν αλλάξει πολλά στην εγκεφαλική έρευνα, που προσφέρει στους επιστήμονες νέα στοιχεία στις νοητικές διαταραχές, των οποίων τα αίτια δεν μπορούν συχνά να διαγνωσθούν χωρίς εξετάσεις αίματος ή ακτινογραφίες.Το προσχέδιο του εγχειριδίου βρίσκεται αναρτημένο για δημόσιο διάλογο στην ιστοσελίδα www.DSM5.org μέχρι τον Απρίλιο και αναμένεται να λάβει χιλιάδες σχόλια. Ειδικά σε ότι αφορά τον αυτισμό, η ορολογία είναι μείζονος σημασίας στην περιγραφή κάποιων καταστάσεων που ακόμη δεν είναι πλήρως κατανοητές.
 
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 

Το DNA του «Ινούκ» ρίχνει φως στην προϊστορία

Φως στην ιστορία του ανθρώπινου είδους και στις μετακινήσεις των πληθυσμών πριν την αρχή της καταγεγραμμένης Ιστορίας, ρίχνει η αποκωδικοποίηση του γενετικού υλικού του «Ινούκ», ενός ανθρώπου που έζησε στη Γροιλανδία πριν από περίπου 4.000 χρόνια!

Ο «Ινούκ» είχε μικρό ανάστημα, σκούρο δέρμα, καστανά μάτια και κοφτερά δόντια

Τα στοιχεία που προέκυψαν από την αποκωδικοποίηση του γενετικού υλικού, το οποίο λήφθηκε από τις τρίχες του κεφαλιού του Ινούκ, καταδεικνύουν ότι ο εν λόγω εκπρόσωπος της αρχαίας κοινότητας των Σακάκ (των πρώτων ανθρώπων που αποίκησαν τις Αρκτικές περιοχές του Νέου Κόσμου), είχε ομάδα αίματος Α+, μικρό ανάστημα, σκούρο δέρμα, καστανά μάτια και κοφτερά δόντια.

Μεταξύ των άλλων χαρακτηριστικών, εντύπωση προκαλούν το κερί στα αυτιά του το οποίο ήταν ξηρό (κάτι που τον έκανε περισσότερο επιρρεπή σε μολύνσεις), αλλά και ότι, παρότι νεαρός σε ηλικία, υπέφερε από τριχόπτωση.

Eνα άλλο συμπέρασμα, εξίσου χρήσιμο με τα προαναφερθέντα, είναι ότι ο Ινούκ έχει περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά με τις φυλές που ζουν στην ανατολική Σιβηρία, παρά με τους Ινουίτ (Εσκιμώους) και τους αυτόχθονες της Βορείου Αμερικής.

Κάτι τέτοιο πρακτικά σημαίνει ότι ο πληθυσμός που ζούσε στη Γροιλανδία την εποχή εκείνη προερχόταν από την Ασία, δηλαδή είχε υπάρξει κάποια στιγμή μετανάστευση μέσω του Βερίγγειου πορθμού. Η αποκωδικοποίηση του DNA του Ινούκ, από τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, θεωρείται ως ένα τεράστιο επίτευγμα, αφού το γενετικό αυτό υλικό είναι το παλιότερο ανθρώπινο γενετικό υλικό που αποκωδικοποιείται μέχρι σήμερα. 

ΕΘΝΟΣ

Πέθανε ο αρχαιολόγος, Δημήτρης Κωνστάντιος

Ένας μεγάλος της ελληνικής αρχαιολογίας, ο Διευθυντής του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Δημήτρης Κωνστάντιος, έφυγε πρόωρα, το Σάββατο, σεμνά και γενναία, όπως έζησε όλη του τη ζωή.

Καθηγητής στα Πανεπιστήμια της Πάτρας και του Αιγαίου με αντικείμενο τη μελέτη και διαχείριση πολιτιστικών πόρων, ο Κωνστάντιος υπήρξε εμπνευσμένος δάσκαλος και παράδειγμα ήθους.

Άφησε πίσω του μεγάλο ανασκαφικό έργο, (Ιτς Καλέ στο κάστρο Ιωαννίνων, παλαιοχριστιανικά μνημεία στη Δωδώνη, βυζαντινό ναό στο Ματσούκι Αιτωλοακαρνανίας, παλαιοχριστιανικό νεκροταφείο στη Ναύπακτο, κ.α.), αλλά η μεγάλη του αγάπη ήταν το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, που το αναμόρφωσε ριζικά τα τελευταία 10 χρόνια που το διηύθυνε.

Με όραμα, επιμονή και αισιοδοξία κατέστησε το Δημόσιο αυτό Μουσείο ενεργό, «ανοικτό» στο ευρύ κοινό σύγχρονο φορέα πολιτισμού και επιστήμης. Επί των ημερών του τέθηκε σε νέα βάση η λειτουργία του Ιδρύματος, ολοκληρώθηκε η επισκευή, η αναδιαμόρφωση του μουσειακού χώρου και η επανέκθεση των συλλογών του. Με το παράδειγμά του ενέπνευσε πλήθος νέων αρχαιολόγων και συντηρητών.

Ο Δρ. Δημήτρης Κωνστάντιος ήταν Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος του ICOMOS μέχρι το 2002, ΓΓ της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, μέλος της Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, του συλλόγου φίλων Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών, της ολομέλειας της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, της επιστημονικής καλλιτεχνικής επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Χριστιανικών Μνημείων της Ιεράς Συνόδου. Όμως, πάνω από όλα, ήταν πνεύμα ανήσυχο και ανεξάρτητο, δημοκρατικός πολίτης, σύζυγος, πατέρας και πιστός φίλος. Η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 2010, στις 13.00, στο Ι.Ν. Αγ. Θεοδώρων στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών. Επιθυμία του ίδιου ήταν, αντί στεφάνων, τα χρήματα να δοθούν στη Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία (αρ. λογαριασμού 080/675652-29, Εθνική Τράπεζα). 
 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η «αναψηλάφηση» της Ιστορίας

Μέχρι ποιο σημείο μπορεί η Δικαιοσύνη να υποκαταστήσει το έργο των ιστορικών;

Στις 20 Δεκεμβρίου 2009 η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου αποφάσισε την επανάληψη της ιστορικής «Δίκης των Εξι» (1922). Της συνοπτικής, με άλλα λόγια, διαδικασίας με την οποία ένα έκτακτο στρατοδικείο, που συστάθηκε ειδικά για την περίσταση την επαύριο της μικρασιατικής καταστροφής από το «επαναστατικό» στρατιωτικό καθεστώς των Πλαστήρα-Γονατά, δίκασε εντός δεκαπενθημέρου και καταδίκασε σε θάνατο για εσχάτη προδοσία τη μέχρι τότε ανώτατη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας: τρεις πρωθυπουργούς (Δημήτριο Γούναρη, Νικόλαο Στράτο, Πέτρο Πρωτοπαπαδάκη), έναν υπουργό Στρατιωτικών (Νικόλαο Θεοτόκη), έναν υπουργό Εξωτερικών (Γεώργιο Μπαλτατζή) και τον τελευταίο αρχιστράτηγο του μετώπου (Γεώργιο Χατζηανέστη). Οι καταδικασθέντες εκτελέστηκαν στο Γουδή, με αποτέλεσμα τον αποκεφαλισμό της αντιβενιζελικής παράταξης για μια δεκαετία.

Ηταν εμφανώς μια δίκη πολιτικής σκοπιμότητας. Οχι μόνο με τη στενή έννοια, της εξόντωσης δηλαδή της αντίπαλης πολιτικής ηγεσίας, αλλά και με την έννοια της συμβολικής θυσίας που κρίθηκε απαραίτητη για την εκτόνωση της συσσωρευμένης λαϊκής οργής.

«Ολόκληρος η χώρα είναι ανάστατος», περιγράφει χαρακτηριστικά το κλίμα των ημερών ένας αγωνιστής τής τότε κομμουνιστικής Αριστεράς. «Οργή και αγανάκτηση παντού. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι από ένοπλους στρατιώτες που δεν πειθαρχούν σε κανέναν. Χιλιάδες και χιλιάδες πρόσφυγες γυμνοί και πεινασμένοι κατακλύζουν τα λιμάνια, τους δρόμους, τις πλατείες. Οι αρχές έχουν παραλύσει και ουσιαστικά είναι ανύπαρκτες. Στη Ραιδεστό οι αρχές καταλύονται, διαδηλώσεις συγκροτούνται και κόκκινες σημαίες κάνουν την εμφάνισή τους. Η βασική αποστολή της στρατιωτικής "επανάστασης" ήταν φυσικά να σώσει το καπιταλιστικό καθεστώς. Και για να δαμάσουν τα εξαγριωμένα πλήθη, τους ρίχνουν τα πτώματα των πέντε υπουργών και του αρχιστρατήγου» (Αγις Στίνας, «Αναμνήσεις», 2η έκδοση, Αθήνα 1985, σ. 62-3).

Από τεχνική άποψη, η απόφαση του έκτακτου στρατοδικείου ήταν άκρως προβληματική. Οι έξι βασικοί ηγέτες της χώρας κατά τη διετία 1920-22 κρίθηκαν ένοχοι ότι, στο διάστημα ακριβώς της διακυβέρνησής τους, «συνώμοσαν και συναπεφάσισαν περί πράξεως εσχάτης προδοσίας» και συγκεκριμένα:

(α) «διά της διά ποικίλων μέσων συστηματικής εργασίας προς κλονισμόν του ηθικού του εν Ιωνία μαχομένου στρατού [...] ενήργησαν εκ προθέσεως την παράδοσιν εις τον εχθρόν αποθηκών πλήρων πολεμοφοδίων, όπλων, πυροβόλων και παντός άλλου πολεμικού υλικού».

(β) οι πέντε πολιτικοί «εκ προθέσεως παρεκίνησαν» τον αρχιστράτηγο, «προστάξαντες και παραγγείλαντες αυτόν και συμβουλεύσαντες αυτόν μετ' απάτης, πειθούς και φορτικότητος» να προκαλέσει την κατάρρευση του μετώπου. Αυτός δε, υπακούοντας, «παρέδωκεν εις τον εχθρόν μεγάλα τμήματα στρατού και παρημπόδισε την ανασυνάθροισιν αυτού», με αποτέλεσμα την καταστροφή.

Το κείμενο της απόφασης είναι φυσικά αναιτιολόγητο, η δε ανάγνωση των πρακτικών κάθε άλλο παρά πείθει για τη σοβαρότητα της διαδικασίας. Η «υπονόμευση» π.χ. του στρατού από έναν έβδομο κατηγορούμενο, τον Ξενοφώντα Στρατηγό (που καταδικάστηκε απλώς σε ισόβια με το ελαφρυντικό της «μετρίας συγχύσεως»), στηρίχθηκε σ' ένα δημοσιογραφικό κείμενό του για τις μάχες του Σαγκάριου, με το φοβερό επιχείρημα ότι εκεί γινόταν αναφορά στις ...καλές αμυντικές οχυρώσεις των Τούρκων (κι έτσι υπονομευόταν το ηθικό του ελληνικού λαού και στρατού)! Ανάλογης ποιότητας υπήρξαν και τα λοιπά τεκμήρια της «εσχάτης προδοσίας».

Αν η κατηγορία της συνειδητής προδοσίας έμπαζε, δεν συμβαίνει ωστόσο το ίδιο με τους ουσιαστικούς λόγους για τους οποίους το «κοινό περί δικαίου αίσθημα» εκατομμυρίων Ελλήνων ικανοποιήθηκε με τη θανατική καταδίκη κι εκτέλεση των έξι ηγετών. Οι τελευταίοι είχαν υπερψηφιστεί στις εκλογές του 1920 για να βάλουν ένα τέλος στους διαδοχικούς πολέμους μιας οκταετίας. Αντί γι' αυτό, προχώρησαν σε γενική επιστράτευση και κλιμάκωση του πολέμου, στέλνοντας εκατοντάδες χιλιάδες κληρωτούς στα βάθη της Ασίας - «σε έδαφος ξένο κι εχθρικό, που μόνο η αρχαιολογική ικανότητα των ελλήνων δημοσιογράφων απεκάλυπτε πως όχι μονάχα ήτανε μα και [εξακολουθούσε να] είναι ελληνικό» (Σεραφείμ Μάξιμος). Στο εσωτερικό οικοδόμησαν προοδευτικά ένα πρωτοφασιστικό καθεστώς, ακριβώς για να καταστείλουν τις αυξανόμενες εκδηλώσεις της λαϊκής δυσαρέσκειας. Οσο για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, ανεξαρτήτως της στάσης τους απέναντι στην εκστρατεία, ήξεραν καλά ότι τον Ιούλιο του 1922, στις παραμονές ακριβώς της (προβλεπόμενης από τους πάντες) κατάρρευσης του μετώπου, η κυβέρνηση των «έξι» απαγόρευσε διά νόμου την είσοδό τους -ως «αλλοδαπών»- στην ελληνική επικράτεια, παραδίδοντάς τους έτσι βορά στην εκδίκηση των κεμαλικών. Μόνο που καμιά κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να στήσει στον τοίχο τούς προκατόχους της για το πραγματικό έγκλημά τους: η «πατριωτική» πλειοδοσία, ακόμη κι όταν οδηγεί σε εθνική καταστροφή, είναι αδιανόητη ως αδίκημα στις εθνικά συντεταγμένες πολιτείες. Η επινόηση της «εσχάτης προδοσίας» πρόκυψε ως εκ τούτου ως η μόνη δυνατή λύση.

Ολα αυτά ανήκουν στη σφαίρα της -αρκετά μακρινής- Ιστορίας. Το ερώτημα που αφορά το σήμερα είναι άλλο: ποια λογική μπορεί να εξυπηρετεί η «επανάληψη» μιας τέτοιας δίκης, ένα σχεδόν αιώνα μετά το ίδιο το γεγονός; Το σχετικό αίτημα υποβλήθηκε στον Αρειο Πάγο απ' τον εγγονό ενός από τους «έξι» και θα μπορούσε να ερμηνευθεί σαν προσπάθεια συμβολικής αποκάθαρσης του οικογενειακού μητρώου. Ταυτόχρονα, βέβαια, λειτουργεί ως απροσδόκητη αναγνώριση της νομιμότητας μιας αυταπόδεικτα διαβλητής «έκτακτης» διαδικασίας: φαντάζεται π.χ. κανείς την οικογένεια του Μπελογιάννη να ζητά την «επανάληψη» της δίκης του για κατασκοπία;

Η ουσία του ζητήματος δεν βρίσκεται όμως στην υποβολή του αιτήματος, αλλά στην αποδοχή του απ' το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας. Και μάλιστα με αρκετά προβληματικό, από νομική άποψη, σκεπτικό: όπως διαπιστώνουμε από τα σχετικά δημοσιεύματα, τα «νέα στοιχεία» που επιστρατεύθηκαν για να δικαιολογήσουν την αναψηλάφηση δεν είναι παρά κάποιες δηλώσεις βενιζελικών πολιτικών, γνωστές ήδη από τη δεκαετία του 1930!

Η επισκόπηση των αντιδράσεων μας δίνει, ίσως, ένα πρώτο κλειδί για την ερμηνεία της υπόθεσης. Με λιγοστές εξαιρέσεις (όπως το «Παρόν» του Μάκη Κουρή, που αναρωτήθηκε ρητορικά μήπως πρέπει να «επαναληφθεί» και η δίκη του Ιησού), η πλειοψηφία του «εθνικού χώρου» υποδέχθηκε με πανηγυρισμούς την απόφαση του Αρείου Πάγου. Το ισχυρό φιλοβασιλικό υπόστρωμα της παράταξης εξηγεί εν μέρει αυτό τον ενθουσιασμό. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό. Η στάση κάποιων άλλων παραγόντων, του λεγόμενου π.χ. «ποντιακού κινήματος», μας επιτρέπει μια δεύτερη, εναλλακτική ερμηνεία: όπως ακριβώς η κατασκευή της «εσχάτης προδοσίας» υπήρξε το περιτύλιγμα για να καταδικαστεί η αδιέξοδη και καταστροφική διεξαγωγή ενός πολέμου χαμένου από χέρι, σε πλήρη αντίθεση με την εκφρασμένη λαϊκή βούληση, έτσι και η αναίρεσή της αναμένεται να λειτουργήσει σαν μια συμβολική επανανομιμοποίηση αυτού ακριβώς του πολέμου. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το δίκαιο αίτημα των παλαιμάχων του κυπριακού «1974», να τους αναγνωριστεί το καθεστώς του πολεμιστή, επιστρατεύεται ως όχημα για το εθνικόφρον ξαναγράψιμο της κυπριακής τραγωδίας και την ουσιαστική δικαίωση των εγκληματικών τυχοδιωκτισμών της «υπερπατριωτικής» χούντας Ιωαννίδη. Ενδεικτική είναι και η χρονική συγκυρία, κατά την οποία υποβλήθηκε η αίτηση για επανάληψη της «δίκης των έξι»: Ιανουάριος του 2008, στον απόηχο της δημόσιας αντιπαράθεσης για το βιβλίο Ιστορίας της Στ' Δημοτικού. Η σπουδή του Ανώτατου Δικαστηρίου να ικανοποιήσει αυτό το αίτημα έρχεται, ωστόσο, σε χτυπητή αντίθεση με την κατηγορηματική άρνησή του να επανεξεταστεί μια άλλη, πιο πρόσφατη σκοτεινή σελίδα της ελληνικής δικαιοσύνης. Αναφερόμαστε στη δίκη του 1949 για τη δολοφονία του Αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ και την (πανθομολογούμενα άδικη) καταδίκη σε ισόβια του Σαλονικιού συναδέλφου του Γρηγόρη Στακτόπουλου, ως συνεργού των υποτιθέμενων εκτελεστών. Μέσα στις τρεις τελευταίες δεκαετίες, μεταξύ '79 και 2007, ο Αρειος Πάγος έχει απορρίψει τέσσερις διαδοχικές αιτήσεις -αρχικά του ίδιου του Στακτόπουλου κι εν συνεχεία της χήρας του- για επανάληψη της διαδικασίας. Κι ας έχουν στο μεσοδιάστημα προκύψει πλήθος νέα στοιχεία, που ανατρέπουν εκ βάθρων το συγκεκριμένο κατηγορητήριο. Ενας απλός δημοσιογράφος, που «έσπασε» στην πολυήμερη βασανιστική ανάκριση κι «ομολόγησε» ανύπαρκτες ενέργειες, δεν έχει άλλωστε το κοινωνικό βάρος τριών πρωθυπουργών κι ενός αντιστρατήγου... 
 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η Κίνα καλεί τον Ομπάμα να μη συναντήσει τον Δαλάι Λάμα - ΛΗΔΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ (Πηγές: Ρόιτερ-The Guardian)


Στο τελευταίο κύμα έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, το Πεκίνο κάλεσε χθες την Ουάσιγκτον να ακυρώσει τη σχεδιαζόμενη συνάντηση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με τον Δαλάι Λάμα, προειδοποιώντας εκ νέου ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να βλάψει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις. Είχε προγηθεί η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι κ. Ομπάμπα θα συναντήσει τον πνευματικό ηγέτη του Θιβέτ στις 18 Φεβρουαρίου παρά τις αντίθετες κινεζικές παροτρύνσεις. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε αμέσως επισημαίνοντας ότι τα ζητήματα που σχετίζονται με το Θιβέτ είναι εξαιρετικά ευαίσθητα και καλώντας την Ουάσιγκτον να τιμήσει την εκπεφρασμένη θέση της ότι το Θιβέτ είναι μέρος της Κίνας καθώς και τη δέσμευσή της να αντιταχθεί στην ανεξαρτησία του. Γεγονός είναι ότι η συνάντηση με τον Δαλάι Λάμα έρχεται σε μια περίοδο έντασης στις διμερείς σχέσεις για διάφορα ζητήματα, από την ανακοίνωση της πώλησης αμερικανικών όπλων αξίας 6,4 δισ. δολαρίων στην Ταϊβάν, μέχρι την παρότρυνση της Χίλαρι Κλίντον προς το Πεκίνο να ερευνήσει τις κυβερνοεπιθέσεις που οδήγησαν το Google ν'αποσυρθεί από την Κίνα και την αυστηρή στάση του Ομπάμα στη σινο-αμερικανική νομισματική διαμάχη. Οι τριβές αυτές και οι πρόσφατες δηλώσεις Κινέζων αξιωματούχων για αντίποινα έχουν προκαλέσει ανησυχίες ότι η Κίνα ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στις ΗΠΑ σε διάφορους τομείς, όπως για παράδειγμα στην επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων κατά του Ιράν. 
 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

ΑΠΟ ΤΩΝ ΠΕΡΑΤΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

world map hits counter
map counter

FLAG COUNTER

free counters

Social bar

Αναγνώστες

Αρχειοθήκη ιστολογίου